23 3

راهنمای انیمیشن‌هایی برای کلاس فلسفه برای کودکان

نام نویسنده : دکتر سعید ناجی و سمانه عسگری
انتشارات : کرگدن
راهنمای انیمیشن‌هایی برای کلاس فلسفه برای کودکان

اثر حاضر به عنوان کتابی راهنما برای تسهیل‌گران فبک تدوین شده است تا مربیان از انیمیشن‌‌ها در کلاس‌های فلسفه برای کودکان استفاده کنند و با کمک طرح بحث‌ها و تمرین‌های طراحی‌شده، بتوانند کندوکاوی فلسفی را با کودکان راه بیندازند.

 

انیمیشن‌هایی که برای این مجموعه انتخاب شده‌اند عبارت‌اند از: «باب اسفنجی» قسمت تنهامانده و بی‌کس، «زنان کوچک» قسمت اشتباه سارا، «باب اسفنجی» قسمت بازگشت اسکولیوم فرسوسه، «برای پرندگان»، «باب اسفنجی» قسمت گری به حمام می‌رود، «تعادل»، «آقای خط – جنگ بر سر گُل»، «شبکه‌های مجازی»، «عصر یخ‌بندان» بخش مربوط به هویت و «پل».

 

نویسندگان، باهدف پرورش تفکر انتقادی کودکان، هر انیمیشن را در چهار بخش ایده‌های اصلی؛ طرح بحث؛ تمرین و فعالیت‌ها، برای مربیان تشریح ‌کرده‌اند.

 

در بخشی از مقدمۀ کتاب آمده است:

«می‌دانیم که در کلاس‌های فلسفه برای کودکان، یعنی حلقۀ کندوکاو، برای شروع گفت‌وگو و کندوکاو از محرک‌هایی استفاده می‌شود. این محرک‌ها معمولاً داستان‌اند. اگرچه داستان برای کودکان جذاب است و مورد علاقۀ آن‌هاست، اما استفادۀ مکرر و مدام از داستان در کلاس‌های مدرسه گاه برای کودکان خسته‌کننده می‌شود. مشکل دیگری هم که وجود دارد این است که تعداد و تنوع موضوعی داستان‌های چالش‌برانگیزِ مورد تأیید برنامۀ فبک آن‌قدر زیاد نیست که بتواند تمام کلاس‌ها و مقاطع را پوشش دهد. برای همین، در کنار داستان از محرک‌های دیگری همچون انیمیشن و تصاویر مفهومی نیز استفاده می‌شود. انیمیشن‌ها با جذابیت و محبوبیتی که نزد کودکان دارند مورد توجه آنان هستند. کودکان می‌توانند با شخصیت‌های انیمیشن هم‌ذات‌پنداری کنند، درگیر حوادث و موضوعات انیمیشن شوند و مسائل خود را در آن بازیابند.

 

البته انیمیشن‌ها به لحاظ محرک بودن برای کلاس‌های فبک ضعف‌هایی دارند و در میان منابع اولیه و اصیل مورد تأکید نیستند؛ مثلاً به لحاظ تصویری بودن، ممکن است برخی از مسیرهای بهبود تخیل را ببندند؛ همچنین جذابیت بیش از حد بعضی از انیمیشن‌ها ممکن است حواس کودکان را به خود به نحوی جلب کند که دیگر محتوای فلسفی و اخلاقی آنها به‌کلی نادیده گرفته شود. اما بنا به دلایل یادشده، یعنی کمبود تعداد و تنوع موضوعی داستان‌های چالش‌برانگیز در ایران و خسته و خواب‌آلود بودن برخی دانش‌آموزان در مدرسه‌ها، گریزی از استفاده از انیمیشن‌ها در کلاس‌های فبک نیست. اما همان‌گونه که داستان‌های مورد استفاده در کلاس‌های فبک باید حداقلی از ویژگی‌های مورد نیاز را داشته باشند تا بتوانند محرک گفت‌وگوی کلاس‌های فبک قرار گیرند، انیمیشن‌های مورداستفاده در کلاس‌های فبک نیز باید دارای حداقلی از ویژگی‌هایی لازم برای راه انداختن بحث در حلقۀ کندوکاو باشند؛ از جملۀ این ویژگی‌ها داشتن موضوعات چالش‌برانگیز، پرداختن به مسائل روزمرۀ کودکان و دغدغه‌های آنها، قابل فهم و لمس بودن موضوعات فلسفی و اجتماعی انیمیشن‌ها برای کودکان، تلقینی‌نبودن آن‌ها و ایجاد هم‌ذات‌پنداری است.

 

از این‌رو، از بین انیمیشن‌هایی که در تلویزیون و رسانه‌های معتبر پخش می‌شوند، تعداد زیادی از انیمیشن‌ها در مدارس مختلف از جمله مدرسه سوده بررسی و آزموده شد و از میان آن‌ها، مواردی که در حلقۀ کندوکاو بسیار موفق بود، تعدادی گزینش شد و در این کتابْ راهنمای آن‌ها عرضه می‌شود. این انیمیشن‌ها که برخی ویژگی‌های حداقلی را دارا هستند می‌توانند در شرایط کنونی برای آموزش تفکر در حلقۀ کندوکاو، که هدف برنامۀ فبک است، به عنوان محرک استفاده شوند.»

جگر سوخته

جگر سوخته

نفس‌های زخم، اندک اندک درختان را کدر کرد و گندمزاران از اندوهی که بر شانه‌های آن بهار غمگین روییده بود، آهسته‌آهسته شوره‌زار شدند. مرد دیگر خسته بود. صدایش پر از مه بود و تمام دلگیری‌اش از کائنات در لخته‌های خون جگر بر زبان آمد، بر صورت تاریخ شتک زد. دلش را، این راز سر به مهر سالیان را در ناله‌ای جان‌گداز فاش کرد تا همۀ روزگار تا ابد بدانند او نیز ادامۀ غم‌های پدران خویش بود. آفتابِ صورتش را ابر غم پوشاند. پنجره‌های خانه را رو به توفانِ در راه بست و همچون شمعی رو به وفات، سوسوی خویش را پنهان کرد. شهر رسول خدا چنین روزی را در یاد دارد. غیر از مردم شهر، اهالی سرزمین‌های دور و نزدیک هم به مدینه آمده‌اند. خبر در همه جا پیچیده است: «حسن بن علی به شهادت رسید.»

منع مذاکره؛ اقتدار ایران اسلامی و شکستن ابهت پوشالی آمریکا در عرصه بین الملل

منع مذاکره؛ اقتدار ایران اسلامی و شکستن ابهت پوشالی آمریکا در عرصه بین الملل

اطلاعیه کانون مدارس اسلامی به مناسبت 13 آبان