یکشنبه 28 آبان 1396 در 20:07
23 3
یکشنبه 28 آبان 1396 در 20:07

تب علم یا تب کنکور؟!

حجت‌الاسلام علی فاطمی پور، نویسنده و پژوهشگر حوزۀ تربیت اسلامی

سلسله مباحث تربیت مدرسه‌ای

تب علم یا تب کنکور؟!

 

تب علم یا تب کنکور؟!
عشق کنکور خیلی‌ها را بی‌خواب کرده است و چشمان بسیاری را بر روی حقایق بسته است.
کنکور دغدغه شبانه‌روزی و اولویت‌دارترین برنامه برای دانش‌آموزان ایرانی شده است.
چه بسیار افرادی که خواب را از چشمان خود گرفته‌اند و چیزهایی را بر خود حرام کرده‌اند به امید اینکه در کنکور بدرخشند و رتبه‌ای کسب کنند و به عبارتی، آیندۀ خود را تضمین کنند.
تب کنکور به حدی بالاگرفته است که انتخاب مهدکودک فرزندانمان نیز برای آماده شدن جهت کنکور است.
والدین از نان شبشان می‌زنند تا فرزندشان در کلاس‌های آموزشی آمادگی کنکور شرکت کند و آزمون‌های آزمایشی بدهد و کتاب تست بخرد.
آیا کسانی که رتبۀ بالایی در کنکور می‌آورند لزوماً انسان‌های موفقی هستند؟
و کسانی که رتبۀ بالایی در کنکور نمی‌آورند یا اصلاً کنکور نمی‌دهند لزوماً موفق نیستند؟
به نظر می‌رسد کنکور اساس زندگی نیست! چراکه این نوع تفکر رایج در جامعه مشکلات متعددی را به همراه دارد:
1.    مدرک‌گرایی را در جامعه رواج می‌دهد؛
در جامعه‌ای که برتری با مدرک باشد ارزش‌ها رخت برمی‌بندند و ضد ارزش‌ها حاکم می‌شوند.
ارزش در علم است یا قبولی در آزمونی چندساعته؟
2.    رقابت ناصحیح در جامعه رواج پیدا می‌کند؛
رقابتی که در آن حذف دوستان و عقب راندن آن‌ها مطرح است رقابت ناصحیحی است که گریبان جامعه و افرادش را دور یا نزدیک خواهد گرفت و آن‌ها را به سقوط می‌کشاند.
در بسیاری از کلاس‌ها می‌بینیم که دانش‌آموزان برای کسب رتبۀ بالاتر از کمک به دوستان خود امتناع می‌ورزند که مبادا نکته‌ای بیاموزد و رتبۀ بالاتری را کسب کند.
3.    دانش‌آموزان به‌جای تفکر محوری به سمت حافظه محوری پیش می‌روند؛
اندیشمندان و متفکران اذعان دارند که نظام آموزش‌وپرورش و تدریس کلاس‌ها باید به سمت تفکر محوری پیش برود؛ چراکه انسان‌ها برای داشتن زندگی موفق نیاز به قدرت تفکر و حل مسئلۀ بالا دارند و حفظیات عموماً توانایی حل مسائل و مشکلات زندگی را ندارد.
در کشورهای پیشرفتۀ دنیا نیز کلاس‌ها و درس‌ها بر اساس افزایش قدرت تفکر و حل مسئله کودکان و نوجوانان مدیریت می‌شود و روش حافظه محوری ازنظر علمی نیز منسوخ هست.
4.    شغل‌ها در جامعۀ اسلامی بر اساس توانایی‌هاست؛ اما درروش کنکور محوری شغل‌ها بر اساس حفظیات افراد تقسیم می‌شود.
در شهر اسلامی شغل‌ها و مسئولیت‌ها بر اساس توانایی‌ها و ظرفیت‌های افراد جامعه است. اگر شغل‌های جامعه را بر اساس میزان حافظه افراد و قبولی در کنکور بچینیم جامعه‌ای پر از آسیب را تجربه خواهیم کرد و به عبارتی روزبه‌روز به‌جای حل مشکلات جامعه بر آن افزوده خواهد شد.
و بسیاری نکات دیگر که صاحبان اندیشه به آن واقف‌اند ...
درست است که وجود یا عدم وجود آزمونی به نام کنکور را نظام آموزش‌وپرورش تعیین می‌کند و از اختیار مدارس و معلمان خارج است؛ اما معلمان و مدیران هستند که تب کنکور را بالا می‌برند و آن را در جامعه فرهنگ‌سازی می‌کنند.
مدرسه‌ای که تب دانشگاه گرایی در آن بالاست را نمی‌توان مدرسه اسلامی نامید.
هدف از علم‌آموزی در اسلام رشد و پیشرفت انسان در تمامی ابعاد زندگی است. انسانی که برای کنکور درس بخواند و علم بیاموزد بعد از کنکور هم آن را رها خواهد کرد. دغدغه علم را باید در جامعه ترویج کرد نه دغدغه کنکور را.
تب علم را در جامعه باید بالا برد نه تب کنکور را.
معلمان عزیزی که دغدغه علم‌آموزی و یافتن هدف و مسیر زندگی را در کلاس ترویج می‌کنند به اسلام نزدیک‌ترند تا معلمانی که دغدغه کنکور را در کلاس و بین دانش‌آموزان رواج می‌دهند.
برای تیز شدن نگاه‌ها و دقیق‌تر شدن روش‌هایمان در تدریس و مدرسه داری توجه به این نکته بسیار راهگشاست که رهبر فرزانه انقلاب می‌فرمایند:
«دانشگاه گرایی یک تفکر غلط و خطایی است که متأسفانه سایه آن از ابتدای ورود به محیط مدرسه تا پایان تحصیلات در آموزش‌وپرورش، بر سر دانش‌آموزان سنگینی می‌کند.» (1)

 

ارجاع‌ها:
(1) . دیدار با معلمان، 17 اردیبهشت 1396.

 

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی با تبریک و تسلیت شهادت و فقدان دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ای و دفاعی جناب آقای محسن فخری‌زاده، بر مجازات قطعی عاملان و آمران این جنایت و همچنین لزوم پیگیری تلاش علمی و فنی این شهید تأکید کردند. متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است: بسم الله الرّحمن الرّحیم دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ئی و دفاعی کشور جناب آقای محسن فخری‌زاده به دست مزدوران جنایتکار و شقاوت‌پیشه به شهادت رسید. این عنصر علمی کم‌نظیر جان عزیز و گرانبها را به خاطر تلاشهای علمی بزرگ و ماندگار خود، در راه خدا مبذول داشت و مقام والای شهادت، پاداش الهی اوست. دو موضوع مهم را همه‌ی دست‌اندرکاران باید به جِدّ در دستور کار قرار دهند، نخست پیگیری این جنایت و مجازات قطعی عاملان و آمران آن، و دیگر پیگیری تلاش علمی و فنی شهید در همه‌ی بخشهائی که وی بدانها اشتغال داشت. اینجانب به خاندان مکرم او و به جامعه‌ی علمی کشور و به همکاران و شاگردان او در بخشهای گوناگون، شهادت او را تبریک و فقدان او را تسلیت میگویم و علو درجات او را از خداوند مسألت میکنم. سیّدعلی خامنه‌ای ۸ آذرماه ۹۹