سه شنبه 22 خرداد 1397 در 08:10
23 3
سه شنبه 22 خرداد 1397 در 08:10

طرح سواد سیاسی

دبیرستان دورۀ اول میزان

طرح سواد سیاسی

امروزه تمام کشورهای پیشرو در امر آموزش، برنامه‌های آموزشی خود را به‌گونه‌ای طراحی و اجرا می‌کنند که دانش‌آموزان مطالب درسی را صرفاً حفظ نکنند بلکه عمیقاً فهمیده و به کار ببندند؛ بنابراین هر کلاس درس، هم‌زمان آزمایشگاه، کارگاه، محل مباحثه و فعالیت عملی نیز هست. در این کلاس‌ها معلمان متکلم وحده نیستند و آموزش فقط وظیفه معلم نیست بلکه همه در آن مشارکت دارند. اگر بپذیریم که شیوه مرسوم در آموزش‌وپرورش ما پاسخگوی نیاز علمی کشور نیست، باید طرحی نو ایجاد کنیم که در آن آموزشِ صحیح، کاربردی، جامع و بانشاط، برنامه‌ریزی‌شده باشد. در این شیوه جدید باید نگرش دانش‌آموزان و اولیای آن‌ها تغییر کند، معلمان با طرح درس جدید وارد کلاس شوند، تجهیزات کلاس‌ها تغییریافته و چینش آن‌ها با گذشته تفاوت یابد.

«حکومت میزان» در «روش میزان»

مؤسسه میزان برای رفع مشکلات نظام آموزشی فعلی و دستیابی به روشی که ما را به اهدافی که ذکر شد نزدیک کند، «روش میزان» را پایه‌گذاری کرده و اجرا می‌کند. در مقطع دبیرستان دورۀ اول برای آموزش مفاهیم غیردرسی (غیردرسی ازاین‌جهت که به آن‌ها یک عنوانِ درسیِ مستقل اختصاص داده نشده است) تشکیلاتی تحت عنوان «حکومت میزان» فعالیت می‌کند که تمام‌کارها و آموزش‌های غیردرسی باید در قالب آن صورت بگیرد. تشکیل حکومت به این معنی است که طی یک برنامه منظم، نمونه کوچکی از حکومت جمهوری اسلامی در مدرسه تشکیل‌شده و اداره امور مدرسه را در دست بگیرد.

اینکه چرا الگوی حکومتی برای آموزش‌هایی که در بالا ذکر شد انتخاب‌شده است، دلایل متعددی دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

هیچ بسته‌ی کاریِ دیگری دارای این جامعیت نیست. (آموزش‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، بهداشتی، کارگروهی، مدیریت و ...)؛

اغلبِ قوانین و ضوابط اجرایی مربوط به خود را در درون خود دارد؛

جایگاه افراد در درون آن به‌خوبی مشخص است؛

نمونه‌ای کوچک‌شده و تقریباً واقعی از جامعۀ فرا روی دانش‌آموزان در آیندِه است؛

در درس اجتماعی دبیرستان دورۀ اول، ساختار تشکیلاتی حکومت اجمالاً توضیح داده‌شده است.

تذکر:

منظور از آموزش‌های سیاسی، ورود در دسته‌بندی‌های سیاسی و جانب‌داری از حزب یا گروه خاصی نیست بلکه شناخت ساختار حکومتی و تشکیلات سه قوه و ارتباطات آن‌ها با یکدیگر و محدودۀ مسئولیت آن‌هاست.

* * *

برای شروع حکومت، ابتدا رهبر، اعضای شورای نگهبان را منصوب می‌کند تا صلاحیت داوطلبان را تائید کرده و بر جریان انتخابات نظارت کند. همین‌طور رئیس قوه قضاییه نیز منصوب می‌شود تا به تعارضات و اختلافات در راه تشکیل حکومت رسیدگی کند.

تشکیل قوه مجریه

فرایند انتخاب رئیس‌جمهور

انتخابات ریاست جمهوری تقریباً مانند انتخابات کشوری، بدین شرح برگزار می‌شود: پس از اطلاعیه شورای نگهبان، دانش‌آموزانی از پایه نهم برای انتخابات ریاست جمهوری داوطلب می‌شوند و پس‌ازاینکه صلاحیت تعدادی از آن‌ها تائید شد، به تبلیغات می‌پردازند. (دانش‌آموزانی که در مسئولیت‌های قبلی نسبتاً موفق بوده و از میانگین درسی و انضباطیِ دانش‌آموزان، پایین‌تر نباشند، تائید می‌شوند) تبلیغات کاندیداها به‌صورت نصب شعارنوشته و سخنرانی در سالن اجتماعات است. در روز انتخابات همه دانش‌آموزان و حتی معلمان مدرسه به فرد موردنظر خود، رأی می‌دهند. پس از رأی‌گیری، در همان روز شورای نگهبان آرا را شمرده و فرد منتخب را معرفی می‌کند. در اولین فرصت مراسم تنفیذ حکم برگزار می‌شود و بلافاصله رئیس‌جمهور وزرای پیشنهادی را به مجلس معرفی می‌کند.

در جریان این فرایند که حدود ده روز طول می‌کشد، دانش‌آموزان درس‌های زیادی می‌گیرند و فواید و برکات فراوانی به دست می‌آید که مشابه آن در هیچ برنامه دیگری یافت نمی‌شود.

ببینیم جریان انتخابات ریاست جمهوری چه درس‌هایی را برای دانش‌آموزان به همراه دارد:

آن‌ها وعده‌های دروغ و راست را بهتر از دیگران تشخیص می‌دهند؛

متوجه تبلیغات دروغین می‌شوند؛

کسانی را که بدون توجه به محدوده مسئولیتشان حرف می‌زنند می‌شناسند؛

تغییر رفتار کاندیداها را قبل و بعد از انتخاب متوجه می‌شوند؛

می‌فهمند ریاست جمهوری یک دوره کوتاه است اما رفاقت، همبستگی، راست‌گویی و ... همیشگی هستند؛

یاد می‌گیرند به‌اندازه توان و مسئولیتشان قول بدهند و پای قول خود بایستند؛

برای هر کار مهمی از قبل برنامه‌ریزی کنند؛

قانون‌مدار باشند؛

می‌فهمند مسئولیتِ بالاتر یعنی کار بیشتر؛

به‌جای اینکه دائماً خود بدَوَند، زیردستان را فعال می‌کنند و به آن‌ها خط‌مشی می‌دهند؛

کارِ گروهی و همفکری با یکدیگر را می‌آموزند؛

به عظمتِ مشکلات کشور پی می‌برند.

و ده‌ها فایده دیگر که همه آن‌ها قابل‌احصا نیست.

تشکیل وزارتخانه‌ها

پس‌ازاینکه وزرای پیشنهادی از مجلس رأی اعتماد گرفتند، نیروهای موردنیاز خود را از بین دانش‌آموزان انتخاب کرده و با جلسات توجیهی که برای آنان برگزار می‌کنند، برای انجام وظایف وزارتخانه آماده می‌شوند.

تجربه وزارت برای دانش‌آموزانی که عهده‌دار این مسئولیت می‌شوند، بسیار ارزشمند است؛ زیرا یاد می‌گیرند یک گروه را –هرچند کوچک باشد- هدایت و رهبری کنند. می‌فهمند که باید پاسخگوی خود و مجموعۀ خود باشند. همچنین برای پیشبرد کارهایشان نوآوری و تفکر داشته باشند. چنین دانش‌آموزانی در آینده از مسئولیت‌های سنگین نمی‌هراسند یا حداقل از آن فرار نمی‌کنند.

وزارتخانه‌هایی که در مدرسه امکان فعالیت دارند، عبارت‌اند از:

وزارت فرهنگ و تبلیغات؛

وزارت ارتباطات؛

وزارت ورزش؛

وزارت دارایی؛

وزارت اجرایی (کشور)؛

وزارت آموزش؛

وزارت بهداشت.

قوه مقننه

قوه مقننه از دو نهاد اصلی تشکیل‌شده است که وظیفه قانون‌گذاری و نظارت بر انتخابات را بر عهده‌دارند. این دو نهاد عبارت‌اند از:

مجلس؛

شورای نگهبان.

فرایند تشکیل مجلس شورای اسلامی

داوطلبان نمایندگی مجلس نیز پس از داوطلب شدن و تائید صلاحیت، تبلیغاتشان را انجام می‌دهند. انتخابات مجلس شورای اسلامی در بین دانش‌آموزان هر کلاس به‌طور جداگانه برگزار می‌شود و از هر کلاس سه نفر به مجلس راه پیدا می‌کنند و در اولین جلسه، هیئت‌رئیسه را (رئیس، نایب‌رئیس و منشی) از بین خود انتخاب می‌کنند.

دانش‌آموزانی که برای اولین بار نماینده مجلس می‌شوند، تجربیاتی به دست می‌آورند که برایشان تازگی دارد. ازجمله: پذیرفته شدن توسط دیگران، درک تفاوت‌های بین مجلس و دولت، برنامه‌ریزی برای جمع نه برای خود، آینده‌نگری و نگاه به دوردست‌ها، قانون مداری و رعایت مقررات.

قوه قضائیه

فرایند تشکیل قوه قضائیه

قوه قضائیه به‌عنوان یکی از قوای سه‌گانه، در کنار قوای دیگر، به اختلافات و تعارضات بین دانش‌آموزان و دستگاه‌های حکومتی رسیدگی می‌کند. هدف اصلی از تشکیل قوه قضائیه این است که دانش‌آموزان با نمونه‌ای کوچک از دستگاه قضایی آشنا شوند و فعالیت‌هایی را در ارتباط با آن انجام دهند. در همین زمینه، لازم به ذکر است که دانش‌آموزان را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: یک گروه کسانی که در قوه قضائیه خدمت می‌کنند؛ مانند رئیس قوه و معاونان، سازمان بازرسی و ضابطان قضائی. گروه دیگر بقیه دانش‌آموزان هستند که به‌عنوان شاکی، متشاکی، متهم، مطلع و ... ممکن است به قوه قضائیه مرتبط شوند.

رسیدگی به تخلفات به دو صورت ممکن است انجام شود. اول اینکه معاونان قضائی که در هر کلاسی حضور دارند، تخلفات دانش‌آموزان را رصد کرده و به رئیس قوه گزارش می‌دهند. (لازم به ذکراست که فهرست تخلفات و جرائم آن‌ها به‌طور دائم در تابلو نصب است و همه دانش‌آموزان از آن اطلاع دارند.) رئیس قوه تخلفات را دسته‌بندی کرده و به آن‌ها رسیدگی می‌کند. به این صورت که بعضی را به تذکر شفاهی اکتفا می‌کند. بعضی را برای رسیدگی بهتر به معاون اجرایی یا معلمان راهنما ارجاع می‌دهد. برای بعضی نیز دادگاه تشکیل می‌شود.

در حالت دیگر، دانش‌آموزانی که از شخصی یا موردی شکایت دارند، شکایت خود را کتباً به یکی از معاونان می‌دهند تا به آن رسیدگی شود.

** * * *

با پایان یافتن نیمسال اول دور اول حکومت به اتمام می‌رسد و با شروع نیمسال دوم فرایند ایجاد حکومت جدید مجدداً تکرار می‌شود. برای ایجاد انگیزه بیشتر جهت انجام وظایف حکومتی دانش‌آموزان، به‌طور هفتگی امتیازاتی به آن‌ها اختصاص می‌یابد.

برنامه‌ریزی برای انجام کارها، کارگروهی، قانونمندی و احترام به قانون، رعایت سلسله‌مراتب، آینده‌نگری و ... از مهم‌ترین آموزه‌هایی است که هرکدام از بچه‌ها به نسبت مسئولیت خود در حکومت می‌آموزند.

شایان‌ذکر است مجموعه عوامل مدرسه از مدیریت گرفته تا معاونان و سایر کارکنان، با سیستم حکومتی ارتباط دارند و با آن هماهنگی دارند و هرکدام بر قسمتی از حکومت نظارت می‌کنند.

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی با تبریک و تسلیت شهادت و فقدان دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ای و دفاعی جناب آقای محسن فخری‌زاده، بر مجازات قطعی عاملان و آمران این جنایت و همچنین لزوم پیگیری تلاش علمی و فنی این شهید تأکید کردند. متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است: بسم الله الرّحمن الرّحیم دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ئی و دفاعی کشور جناب آقای محسن فخری‌زاده به دست مزدوران جنایتکار و شقاوت‌پیشه به شهادت رسید. این عنصر علمی کم‌نظیر جان عزیز و گرانبها را به خاطر تلاشهای علمی بزرگ و ماندگار خود، در راه خدا مبذول داشت و مقام والای شهادت، پاداش الهی اوست. دو موضوع مهم را همه‌ی دست‌اندرکاران باید به جِدّ در دستور کار قرار دهند، نخست پیگیری این جنایت و مجازات قطعی عاملان و آمران آن، و دیگر پیگیری تلاش علمی و فنی شهید در همه‌ی بخشهائی که وی بدانها اشتغال داشت. اینجانب به خاندان مکرم او و به جامعه‌ی علمی کشور و به همکاران و شاگردان او در بخشهای گوناگون، شهادت او را تبریک و فقدان او را تسلیت میگویم و علو درجات او را از خداوند مسألت میکنم. سیّدعلی خامنه‌ای ۸ آذرماه ۹۹