جمعه 22 تير 1397 در 10:15
23 3
جمعه 22 تير 1397 در 10:15

تأثیرناپذیری از قضاوت دیگران

سلسله مباحث اندیشۀ مطهر

تأثیرناپذیری از قضاوت دیگران

مسئلۀ دیگر که باز مربوط به تربیت عقلانی است این است که قضاوت‌های مردم دربارۀ انسان نباید برای او ملاک باشد. این‌ها یک بیماری‌های عمومی است که اغلب افراد کم‌وبیش گرفتارش هستند؛ مثلاً انسان یک لباسی را برای خودش انتخاب کرده و تشخیصش این است که رنگ خوبی را انتخاب کرده است. بعد یکی می‌آید و می‌گوید: «این رنگ مزخرف چیست که انتخاب کرده‌ای؟!» آن‌یکی و آن دیگری نیز همین را می‌گویند. کم‌کم خود آدم اعتقاد پیدا می‌کند که بد چیزی است. تازه آن‌ها هم که می‌گویند، گاهی برای این است که عقیدۀ انسان را تغییر بدهند نه آنکه از روی عقیدۀ خودشان می‌گویند؛ اینکه انسان در مسائلی که مربوط به خودش است تحت تأثیر قضاوت و تشخیص دیگران نسبت به خودتان قرار نگیرد.

داستانی که مثنوی نقل کرده معروف است که یک آخوند مکتبی بود که بچه‌های زیادی را درس می‌داد. (‌در قدیم بچه‌ها را خیلی اذیت می‌کردند) بچه‌ها دل‌خوشی‌شان این بود که روزی از چنگ این آخوند، خلاص و آزاد بشوند. بچه‌های زرنگ با خود گفتند که ما چه‌کار کنیم که آخوند ما را رها کند؟ نقشه‌ای کشیدند. فردا یکی از بچه‌ها که اول آمد – و آخوند نشسته بود – گفت: «جناب آخوند! خدا بد ندهد، مثل‌اینکه مریض هستید، کسالتی دارید». گفت: «نه، کسل نیستم، برو بنشین». رفت و نشست. نفر بعد آمد و گفت: «جناب آخوند! رنگ رویتان امروز پریده». آخوند کمی آرام‌تر گفت: «برو بنشین سر جایت». سومی آمد و همین را گفت و آخوند صدایش کمی شل‌تر شد. تردیدش برداشت که شاید من مریض هستم. هر بچه‌ای که آمد همین را گفت. سرانجام آخوند گفت: «بلی کسلم، خیلی ناراحتم» و از او اقرار گرفتند که ناخوش است. گفتند:‌ «اجازه بدهید برایتان شوربایی بپزیم»؛ و کم‌کم آخوند، مریض شد و رفت دراز کشید، شروع کرد به ناله کردن و به بچه‌ها گفت: «‌بروید منزل که من ناخوش هستم». بچه‌ها هم همین را می‌خواستند.

غرض اینکه این بچه‌ها در اثر تلقین، این بدبخت را انداختند و مریض کردند.

حضرت فرمود: «(ای هشام!) اصلاً به قضاوت مردم ترتیب اثر نده»‌ و عجیب دعوت‌هایی است راجع به استقلال عقل و فکر. فرمود:

«لَوْ کانَ یَدِکَ جَوْزَهٌ وَ قال النّاسُ فی یَدِکَ لُؤلُؤهٌ ما کانَ یَنْفَعُکَ وَ اَنْتَ تَعْلَمُ اَنَّها جَوْزَهٌ، وَ لَوْ کانَ فی یَدِکَ لُؤلُؤهٌ وَ قالَ النّاسُ اِنَّها جَوْزَهٌ ما ضَرَّکَ‌ وَ انْتَ تَعْلَمُ اَنَّها جَوْزَهٌ».

اگر تو گردویی داشته باشی و هر کس به تو می‌رسد بگوید چه لؤلؤهای عالی‌ای داری، قیمتش چند است؟ همۀ مردم بگویند لؤلؤ، وقتی تو خودت می‌دانی که گردوست نباید در تو اثر داشته باشد، هرچه می‌خواهند بگویند. عکس قضیه، اگر تو لؤلؤیی در دست داشته باشی و هر کس به تو می‌رسد بگوید این گردوها را از کجا آورده‌ای، تو نباید ترتیب اثر بدهی. پس نباید به قضاوت مردم تکیه داشته باشی. تو اول تشخیص بده که چه داری، واقعاً ملکات خودت چه هست، ایمانت چه هست، یقینت چه هست. اگر دیدی که چیزی نیستی، گیرم که مردم اعتقاد خیلی زیادی هم به تو دارند،‌ امر به خودت مشتبه نشود، به فکر اصلاح خودت باش. عکس قضیه،‌ اگر احساس می‌کنی که راهی که می‌روی راه خوبی است، گیرم مردم تو را تخطئه می‌کنند، نباید به حرف آن‌ها ترتیب اثر بدهی.

 

منبع: شماره 85 نشریه اندیشه تربیت

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

انالله و انا الیه راجعون  بسم الله الرّحمن الرّحیم درگذشت شخصیت فرهیخته، مجرب، متدین، انقلابی، مخلص والگوی عرصه تعلیم و تربیت که عمر گرانسنگ خود را در راه تربیت نسل آینده ساز هزینه نمود. دست اندرکاران کانون مدارس اسلامی کشور را اندوهگین،متاسف و متاثر ساخت.   لازم است این درگذشت را به جامعه فرهنگیان بالاخص همکاران مدارس اسلامی کشور، بیت شریف آن مرحوم و کلیه بازماندگان تسلیت عرض کنیم و از خداوند سبحان برای روح آن بزرگوار علو درجات و برای خانواده محترم به ویژه فرزندان آن عزیز که همچنان در سنگر تعلیم و تربیت فعالیت می نمایند صبرجزیل و طول عمر مسئلت می نماییم. روحش شاد و یادش گرامی باد  کانون مدارس اسلامی کشور