پنجشنبه 21 تير 1397 در 21:15
23 3
پنجشنبه 21 تير 1397 در 21:15

سلسله مباحث مدرسه مطلوب

رضا فرهادیان دبیر کانون مدارس اسلامی قم

کودکانی که والدینشان از یک روحیه عبودیت و تواضع و دارای اعتمادبه‌نفس و باسخاوت و آزادمنش برخوردار باشند، باعزت نفس بالایی رشد می¬¬کنند

سلسله مباحث مدرسه مطلوب

مدرسۀ مطلوب بر مبانی و اصولی استوار است که همۀ برنامه­ریزی­ها و تلاش­ها برای تحکیم و ارزش­گذاری آن­ها صورت می­گیرد: دانش­آموز، معلم، کلاس و شیوه­های برخورد از آن جمله­اند. در بخش اول دربارۀ این مبانی، گفت‌وگو می­کنیم.

اساس عزت‌نفس در کودکی شکل می­گیرد

اصل نخست در رشد و تربیت دینی، معرفت و توجه به باری‌تعالی و پس‌ازآن، توجه به خود و شناخت خویشتن است. در پی این شناخت، فرد ارزش وجودی خود را می­یابد و این همان عزت‌نفس نام دارد. عزت‌نفس از دوران طفولیت براثر تعامل کودک با اطرافیان، به‌خصوص با پدر و مادر، شکل می­گیرد. کودکانی که والدینشان از یک روحیه عبودیت و تواضع و دارای اعتمادبه‌نفس و سخاوت و آزادمنشی برخوردار باشند، باعزت نفس بالایی رشد می­­کنند. این والدین احساس توانایی و ارزشمندی را در کودکان تقویت نموده و با تکیه‌بر نقاط قوت، اعتمادبه‌نفس ­بیشتری به آنان می­دهند. در دوران نوجوانی و جوانی نیز مربیان، معلمان و مهم­تر از همه، همسالان و دوستان الگوهایی هستند که خصلت­های مثبت یا منفی را در دانش­آموز تقویت می­کنند. در ضمن والدین و مربیان در این دوره باید نظارت و راهنمایی کنند، نه دخالت، تا عزت‌نفس فرد شکل بگیرد.

افراد عزتمند، خوش‌رو و خوش‌برخورد هستند و همیشه با استقلال عمل نموده، یأس و تردید در خود راه نمی­دهند و اگر اشتباه کردند، آن را جبران کرده و هرگز باعث توقف و رکودشان نمی­شود. دیگران را سرزنش نمی­کنند، مسئولیت­پذیرند و در کارهای خواسته‌شده پیش‌قدم‌اند. به کار خود اطمینان دارند و همواره به موفقیت­های جدیدی دست می­یابند. خواسته­های غیرمنطقی دیگران را با صراحت رد می­کنند و کم­رو و ملاحظه‌کار نیستند، ناکامی را تحمل کرده تا از موانع رد شوند، در هر کار سختی، با تلاش و استقامت و پشتکار گام برمی­دارند، بر شخصیت دیگران تأثیر معنوی می­گذارند و موردقبول افراد واقع می­شوند، روحیۀ جمعی دارند و در کارها با دیگران مشورت می­کنند.

راهکارهای مفید برای افزایش عزت‌نفس در دانش­ آموزان

ایجاد محبت قلبی و صمیمیت، ابتدا پذیرفتن آن­ها با همان ویژگی­ها و خصوصیاتی که دارند؛

قدردانی، تشویق و تحسین به مقدار تلاشی که در کارها دارند؛

رعایت نظم و انضباط؛

ارتباط سالم و رفتار بزرگوارانه و آزادمنشانه با آنان در هر وضعیتی از زندگی و تحصیل؛

چگونگی ارتباط و تعامل، مهم­ترین عامل در افزایش عزت­نفس است؛

عادت دادن دانش­آموزان به تفکر، هنگام رویارویی با مشـکلات؛

ادب و احـترام به افراد؛

توجه به خواسـته­ها، نیازها و علاقۀ آنان؛

ارزش­گذاری به کوچک­ترین تلاش آنان؛

سعه‌صدر و حلم و بردباری؛

رفتار بزرگوارانه و آزادمنشانه و قاطعیت در برخورد با آن­ها.

عوامل کاهنده عزت­نفس

تحقیر و به رخ کشیدن کارهای خلاف در حضور دیگران؛

عدم توجه به خواسته­ها و نیازهای افراد؛

برخورد بدون فکر و انفعالی و حساب‌نشده از سوی مربیان و والدین؛

انتظارات بالا، بدون توجه به توانایی و موقعیت فرد.

مدیریت کلاس

در مدیریت کلاس الگوی گروهی و مشارکتی، هر دانش­آموزی متناسب با توانایی­های خود تلاش و فعالیت می­کند و می­کوشد بر اساس معیارهای الگوی گروه، خود را به سطحی قابل‌قبول برساند؛ بنابراین باید به همه توجه کرد و به کار هم، ارزش­گذاری نمود تا احساس موفقیت در همۀ اعضای کلاس حاصل شود.

مدیریت کلاس مستلزم تفکر، برنامه­ریزی و طراحی آموزشی است. تفاوت مهم میان معلمان موفق و معلمان ناموفق، در عکس­العمل آنان هنگام بروز مشکلات انضباطی نیست، بلکه در توجه و به­کارگیری رغبت­ها و نیازها و خواسته­های دانش­آموزان در برنامه­ریزی آموزشی و طرح درس است. قاطعیت در اجرای مقررات و برنامه­ها همراه باحوصله و سعه‌صدر و ایجاد شرایط مساعد و بستر مناسب ازجمله اصول مدیریت در کلاس است.

نقش دانش ­آموزان در گروه الگوی مطلوب

در فعالیت­های گروهی همۀ دانش­آموزان رغبت می­کنند که با مشارکت یکدیگر و تقسیم‌کار برای رسیدن به اهداف و برنامه­ها بکوشند. موفقیت حاصله نیز برای همه اعضای گروه امتیاز محسوب می­شود. در این الگو باروحیۀ جمعی، فعالیت هر یک از دانش­آموزان بر اساس میزان توانایی خود در یادگیری و برای رسیدن به اهداف مشترک گروه تنظیم می­شود. برای نمونه، این نوع فعالیت­ها و همکاری­ها در بازی فوتبال دیده می­شود.

نقش معلم در الگوی مطلوب

در این الگو معلم زمینه­ساز، ترغیب گر، راهنما و هدایت­گر و مربی است و به‌جای مدیریت، رهبری کلاس را به عهده دارد.

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی با تبریک و تسلیت شهادت و فقدان دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ای و دفاعی جناب آقای محسن فخری‌زاده، بر مجازات قطعی عاملان و آمران این جنایت و همچنین لزوم پیگیری تلاش علمی و فنی این شهید تأکید کردند. متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است: بسم الله الرّحمن الرّحیم دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ئی و دفاعی کشور جناب آقای محسن فخری‌زاده به دست مزدوران جنایتکار و شقاوت‌پیشه به شهادت رسید. این عنصر علمی کم‌نظیر جان عزیز و گرانبها را به خاطر تلاشهای علمی بزرگ و ماندگار خود، در راه خدا مبذول داشت و مقام والای شهادت، پاداش الهی اوست. دو موضوع مهم را همه‌ی دست‌اندرکاران باید به جِدّ در دستور کار قرار دهند، نخست پیگیری این جنایت و مجازات قطعی عاملان و آمران آن، و دیگر پیگیری تلاش علمی و فنی شهید در همه‌ی بخشهائی که وی بدانها اشتغال داشت. اینجانب به خاندان مکرم او و به جامعه‌ی علمی کشور و به همکاران و شاگردان او در بخشهای گوناگون، شهادت او را تبریک و فقدان او را تسلیت میگویم و علو درجات او را از خداوند مسألت میکنم. سیّدعلی خامنه‌ای ۸ آذرماه ۹۹