چهارشنبه 17 مرداد 1397 در 13:39
23 3
چهارشنبه 17 مرداد 1397 در 13:39

دیوار کج آموزش‌وپرورش در مدارس غیردولتی

محمود فرشیدی

اگر بخواهیم در بحث تأسیس مدارس غیردولتی واقعاً مردم را مشارکت دهیم نخست باید بر اساس ارزش‌ها به افراد مجوز داده شود

دیوار کج آموزش‌وپرورش در مدارس غیردولتی

مشروح گفت‌‌وگوی تسنیم با مهندس محمود فرشیدی وزیر اسبق آموزش‌وپرورش و دبیر کل کانون مدارس اسلامی

س: سال‌هاست که بحث نظارت بر مدارس غیردولتی به‌عنوان یک مقوله جدی مطرح است که کاستی‌هایی در آن مشاهده می‌شود و عمده انتقادات مطرح در بحث تخلفات شهریه است؛ اما اگر به نحوۀ فعالیت این مدارس متمرکز شویم، متوجه می‌شویم که به‌جز تخطی از شهریه در برخی مسائل پرورشی و آموزشی نیز قوانین تعیین‌شده از سوی آموزش‌وپرورش را رعایت نمی‌کنند!

فرشیدی: فعالیت مدارس غیردولتی مانند سایر مسائل آموزش‌وپرورش بحث عمیق و پیچیده‌ای است که باید با نگاه کارشناسی آن را بررسی و موارد مثبت را ارزیابی و با موارد منفی قاطعانه برخورد کرد.

گاهی مخالفت با مدارس غیردولتی به‌گونه‌ای شدید است که به نظر می‌رسد، پیام امام خمینی(ره) دراین‌باره که مجوزی برای تأسیس این مدارس بود را فراموش کرده‌اند البته در آن ایام نیز وزیر وقت آموزش‌وپرورش و برخی افراد دیگر به‌شدت مخالف مدارس غیردولتی بودند؛ اما با پیگیری کار، امام خمینی(ره) در پیامی اعلام کردند مردم در فرهنگ مشارکت کنند.

پس‌ازآن مدارس غیردولتی مجوز تأسیس گرفتند و مانند سایر عرصه‌ها که دولت‌ها بدون حضور مردم به‌تنهایی نمی‌توانند بار مسائل و مشکلات را به دوش بکشند، درزمینۀ تعلیم و تربیت نیز این‌گونه است؛ اما باید توجه داشت اگر نظارت قاطع دولت بر مدارس غیردولتی اعمال نشود، مشکلاتی به وجود می‌آید و این مسائل باعث لطمه به اعتبار سایر مدارس غیردولتی نیز می‌شود.

در حقیقت نظارت‌ بر مدارس غیردولتی باید شدید، جدی، قاطع و درعین‌حال کارشناسانه باشد و هم‌اکنون مشکل اصلی، مسئله اعطای مجوز به افراد برای تأسیس مدرسه است؛ یعنی فردی که می‌خواهد مدرسه تأسیس کند بیشتر از صلاحیت‌ها در حوزه تخصص و تعهد باید امکانات مالی داشته باشد و بررسی می‌شود که آیا او پول و زمین برای تأسیس مدرسه دارد یا خیر و مسائل مالی در اولویت اعطای مجوز قرار دارد.

پس‌ازآنکه مشخص شد فرد توانمندی مالی برای تأسیس مدرسه دارد آن‌وقت صحت سایر موارد را بررسی می‌کنند؛ درحالی‌که روند باید برعکس باشد و مشارکت در عرصه تعلیم و تربیت همراه باانگیزه‌های تعلیم و تربیتی باشد نه انگیزه‌های اقتصادی و اصل این است که در هر عرصه‌‌ای انگیزه مشارکت از جنس آن عرصه باشد؛ یعنی در عرصۀ سیاسی اگر می‌خواهیم مشارکت افزایش یابد انگیزه‌های سیاسی و در عرصۀ اقتصادی نیز باید انگیزه‌های اقتصادی ملاک باشد بر همین اساس در عرصۀ تعلیم و تربیت نیز برای افزایش مشارکت باید به افرادی که انگیزه تعلیم و تربیتی دارند توجه کرده و از آن‌ها کمک بگیریم و در مواردی ممکن است این افراد به لحاظ مالی امکانات کافی نداشته باشند.

اگر بخواهیم مشکلات مدارس غیردولتی برطرف شود باید نظارت دولت بر این مدارس به‌صورت دقیق اعمال شود و در مرحله اعطای مجوز در بحث مسائل تعهدی و تخصصی سخت‌گیری بیشتری شود و اعطای مجوز به افرادی باشد که واقعاً انگیزه تربیتی دارند و در آموزش‌وپرورش تعداد زیادی از این افراد وجود دارند.

 

س: فردی که توانایی مالی کافی ندارد چگونه می‌تواند مدرسه تأسیس و در این عرصه فعالیت کند؟

فرشیدی: اگر دولت از مدارس غیردولتی حمایت کند پس از مدتی آن‌ها بار اقتصادی را از دوش دولت برمی‌دارند، همچنین اگر در مرحله اعطای مجوز دقت کافی شود فعالیت این مدارس به لحاظ تربیتی و آموزشی نیز تضمین‌شده است. در اوایل تأسیس مدارس غیردولتی بخشی از کمک‌های دولتی وجود داشت؛ یعنی دولت برای تأسیس مدرسه، زمین و بانک‌ها نیز وام می‌دادند. هم‌اکنون نیز در قانون مدارس غیردولتی اعلام‌شده است دولت باید از این مدارس حمایت و به لحاظ هزینه به آن‌ها کمک کند و در قبالش آن‌ها موظف‌اند به دانش‌آموزانی که از طرف آموزش‌وپرورش معرفی می‌شوند، تخفیف دهند.

 

س: در شرایطی که مدارس دولتی با انواع مشکلات مواجه هستند و دولت سرانه‌ای به آن‌ها اختصاص نمی‌دهد و مدارس نیز کمک‌های مردمی را الزامی کرده‌اند و شرایط به‌گونه‌ای شده است که مدارس دولتی نیز شهریه دارند، چگونه برای افکار عمومی قابل‌پذیرش خواهد بود، در شرایطی که مدارس دولتی به حال خود رهاشده‌اند، دولت بیاید برای حمایت از مدارس غیردولتی هزینه اختصاص دهد و صندوقی را دراین‌باره ایجاد کند با 30 میلیارد تومان بودجه!

فرشیدی: حمایت دولت از مدارس غیردولتی مانند چشمه جدیدی است که ایجاد می‌شود و زمانی که این چشمه جاری شد به کمک دولت می‌آید و این همان سرمایه‌گذاری درازمدت است. تصور کنید فردی می‌خواهد یک مدرسه تأسیس کند و ممکن است برای راه‌اندازی مدرسه درصدی از سرمایه را نداشته باشد در این شرایط اگر دولت در کوتاه‌مدت به او کمک کند، این فرد در درازمدت به‌عنوان یک مؤسس مدرسه غیردولتی که خودکفا شده است به لحاظ اقتصادی دست دولت را می‌گیرد.

اگر دولت به این مدارس کمک کند در قبال این کمک همان‌طور که در قانون پیش‌بینی‌شده است باید دانش‌آموزان بااستعداد نیازمند از سوی آموزش‌وپرورش معرفی‌شده و در این مدارس به‌صورت رایگان ثبت‌نام شوند و آن‌وقت است که بحث تحصیل طبقاتی نیز از بین می‌رود و هر فردی که استعداد لازم را داشته باشد به دلیل نداشتن پول از ثبت‌نام در مدارس غیردولتی محروم نمی‌شود.

اگر آموزش‌وپرورش دانش‌آموز نیازمند مستعدی را معرفی کند، مدارس غیردولتی باید آن‌ها را ثبت‌نام کنند. درگذشته طرح رافع وجود داشت که مطابق آن دولت اعلام می‌کرد بخشی از شهریه مدارس غیردولتی را پرداخت و بخشی را هم‌مدرسه تخفیف می‌دهد تا دانش‌آموزان نیازمند در این مدارس ثبت‌نام شوند.

هم‌‌اکنون نیز به ازای وامی که به مدارس غیردولتی پرداخت خواهد شد این انتظار وجود دارد که از دانش‌آموزان مستعد نیازمند ثبت‌نام کنند و در شرایط فعلی که دولت دارای مشکلاتی است و از سوی دیگر صندلی برخی مدارس غیردولتی خالی است، این برنامه می‌تواند موفق شود.

همچنین دولت ازلحاظ اقتصادی هیچ‌وقت کارگزار موفقی نبوده؛ اما بخش خصوصی می‌تواند درنهایت تدبیر کار را پیش ببرد و دانش‌آموزی که ممکن است برای دولت 5 میلیون تومان هزینه داشته باشد در بخش خصوصی با هزینه کمتر آموزش ببیند. یکی از راه‌های برون‌رفت دولت از مشکلات آموزش‌وپرورش این است که سرمایه‌های عظیم آموزش‌وپرورش موردحمایت قرار بگیرند که در طولانی‌مدت نیز دولت از ثمرات آن بهره‌مند می‌شود و دیگر مدارس غیردولتی مخصوص یک عده خاص نیستند و تمام مردم می‌توانند از آن بهره ببرند.

 

س:‌ هم‌اکنون هدف‌گذاری دولت این است در یک پروسه زمانی به‌تدریج مدارس غیردولتی را توسعه دهد و اگر قرار باشد این اتفاق بیفتد فردی که توانایی مالی ندارد چگونه می‌تواند فرزندش را در مدرسه غیردولتی ثبت‌نام کند؛ از سوی دیگر کیفیت مدارس غیردولتی به لحاظ شاخص‌ها در حال افت است و همین مسئله منجر به ایجاد شکاف در آموزش می‌شود.

فرشیدی: وقتی تعداد مدارس غیردولتی زیاد شود و دولت از آن‌ها حمایت کند هر دانش‌آموزی می‌تواند در آنجا ثبت‌نام کند.

 

س:‌ چطور هر دانش‌آموزی می‌تواند در این مدارس ثبت‌نام کند؟ شما می‌گویید این مدارس در قبال حمایت‌های دولت از دانش‌آموزان مستعد نیازمند ثبت‌نام خواهند کرد پس هر دانش‌آموزی امکان حضور در مدارس را نخواهد داشت؛ از سوی دیگر با گسترش این مدارس و وضعیت فعلی مدارس دولتی، تفاوت بسیاری را در وضعیت آموزش دانش‌آموزان مشاهده می‌کنیم!

فرشیدی: وقتی تعداد مدارس غیردولتی افزایش یابد، استعدادها نیز تعریف می‌شود به‌عنوان‌مثال مدرسه‌ای درجه‌یک است؛ اما مدرسه دیگر به لحاظ علمی در سطح پایین‌تری قرار دارد؛ اما به لحاظ شاخص‌های فنی، دینی یا تربیتی شناخته‌شده‌تر است بر همین اساس وقتی تعداد مدارس افزایش یابد تنوع نیز بیشتر می‌شود و تمام آن‌ها به بحث علمی تأکید ندارند البته هم‌اکنون نیز تمام مدارس غیردولتی کنکوری نیستند و برخی به استعدادهای تربیتی و اخلاقی دانش‌آموز توجه دارند.

همچنین اگر بخواهیم در بحث تأسیس مدارس غیردولتی واقعاً مردم را مشارکت دهیم نخست باید بر اساس ارزش‌ها به افراد مجوز داده شود؛ یعنی فردی که می‌خواهد مدرسه تأسیس کند باید به لحاظ معیارهای تخصصی و تعهدی در سطح بالایی باشد.

 

س: این روند که هم‌اکنون انجام نمی‌شود؛ یعنی برای تأسیس مدارس غیردولتی معیارهای تخصص و تعهد تا چه اندازه مهم تلقی می‌شود؟ مؤسسان برخی مدارس در خارج از کشور زندگی می‌کنند و بخشی از سال را در ایران حضور دارند.

فرشیدی: هم‌اکنون مشکل همین است، اوایل دقت برای اعطای مجوز تأسیس مدارس غیردولتی بسیار بیشتر بود؛ اما هم‌اکنون موضوع رهاشده است درحالی‌که گام اول نظارت بر مدارس غیردولتی از مرحله تأسیس مدرسه و اعطای مجوز آغاز می‌شود و گام دوم دقت در گزینش کارکنان مدارس غیردولتی است. هم‌اکنون با تضعیف گزینش و نداشتن نیرو و امکانات لازم، امکان بررسی دقیق وجود ندارد یا فرایند بررسی بسیار طولانی می‌شود همچنین اگر مدرسه‌ای نیرو را به‌گزینش معرفی نکرد، اختیاری به‌گزینش داده نشده است که با آن مدرسه برخورد کند.

گام سوم، مرحله بازرسی و نظارت از مدارس است، هم‌اکنون نظارت مدارس غیردولتی بیشتر در بحث مسائل مالی است و تقریباً فرصتی برای نظارت بر فعالیت‌های مدارس نیست؛ درحالی‌که رویه باید برعکس باشد و اولویت نظارت مباحث پرورشی و آموزشی باشد.

اولویت‌های اصلی باید این باشد که مدرسه در بحث مصونیت بخشی و آگاهی بخشی دانش‌آموزان درباره آسیب‌های اجتماعی چقدر تلاش می‌کند هم‌اکنون برخی مدارس غیردولتی نه‌تنها به ارزش‌های کشور و ضوابط آموزش‌وپرورش توجه نمی‌کنند بلکه شاهدیم برخی مدارس کلاس‌های موسیقی یا سفرهای خارج از کشور دارند.

 

س: هم‌اکنون اغلب نظارت‌ها بر شهریه است که درباره آن نیز کاستی‌هایی مشاهده می‌شود؛ اما در بحث برخی برنامه‌ها که ممکن است برخلاف ضوابط آموزش‌وپرورش باشد، تمایل مؤسسان و خانواده‌ها مشهود است؛ یعنی خانواده‌ها خودشان خواستار سفر به کشورهای اروپایی یا اجرای برخی کلاس‌های آموزشی در مدرسه هستند.

فرشیدی: وقتی می‌گوییم آموزش‌وپرورش حاکمیتی است؛ یعنی نظام تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی الهام گرفته از قانون اساسی و اسناد بالادستی کشور است و ویژگی‌های خاص خود را دارد و افراد آزاد نیستند تا هرگونه که می‌خواهند نسل آینده را تربیت کنند. باید توجه داشت گران‌بهاترین سرمایه‌های کشور همین دانش‌آموزان هستند که در اختیار آموزش‌وپرورش قرار دارند و نباید اجازه داد افرادی خارج از ارزش‌های کشور و قوانین آموزش‌وپرورش آن‌ها را تحت آموزش و تربیت قرار دهند.

سال‌های نخست که مدارس غیردولتی ایجادشده بود، فضا این‌گونه نبود؛ اما به‌تدریج و به دلیل عدم نظارت شاهد بروز تخلفاتی هستیم و حتی برخی برنامه‌ها در مدارس اجرا می‌شود که عملاً مصداق سند 2030 است، نباید آن‌قدر در بحث اعطای مجوز یا نظارت‌ها سهل بگیریم که حادثه مدرسه معین تکرار شود، اگر در ابتدا به مؤسس مدرسه با دقت مجوز اعطا می‌شد شاهد بروز چنین فاجعه‌ای نبودیم، همچنین اگر به فردی که دغدغه تربیت دارد مجوز تأسیس مدرسه اعطا شود بی‌توجهی به مسائل اخلاقی و تربیتی در مدرسه رقم نمی‌خورد.

در تأسیس مدارس غیردولتی نباید نگاه کاسب‌کارانه وجود داشته باشد و افراد به دنبال منافع اقتصادی باشند و بر همین اساس به دنبال استفاده از نیروهای ارزان‌قیمت برای تأمین کادر مدرسه باشند.

مدارس غیردولتی پاره‌ای جدا از آموزش‌وپرورش نیستند و تمام قوانین حاکم بر آموزش‌وپرورش برای آن‌ها نیز مصداق دارد همچنین مسئولان باید به لحاظ پرورشی و آموزشی به این مدارس نظارت کنند؛ از سوی دیگر شورای نظارت بر مدارس غیردولتی وجود دارد که طبق قانون، افرادی که منتخب مدارس غیردولتی هستند در آنجا حضور دارند که در بحث تخلفات مدارس وظایفی را بر عهده‌دارند.

همان‌طور که در صنوف مختلف برای جلوگیری از خطا، افراد کارکشته‌ای از همان صنف را برای نظارت انتخاب می‌کنند در مدارس غیردولتی هم می‌توان از مدیران و مؤسسانی که به لحاظ اخلاقی و تعهدی مدرسه آن‌ها در تراز است، برای نظارت دعوت کرد.

متأسفانه بحث بازرسی و گزارش از مدارس غیردولتی نادیده گرفته‌شده است، درست است که کار نظارت دشوار است؛ اما غیرممکن نیست.

مسئله اصلی در مدارس غیردولتی بحث نظارت است و معضل این نیست که چرا مدرسه غیردولتی داریم یا چرا این مدارس باید توسعه یابند بلکه مشکل این است که نظارت جدی اعمال نمی‌شود. البته نظارت باید بر تمام مدارس اعمال شود؛ چراکه در مدارس دولتی نیز شاهد مسائل اخلاقی و دریافت پول از خانواده‌ها هستیم و حلقه گم‌شده اصلی در آموزش‌وپرورش، بحث نظارت بر مدارس است نه تنوع مدارس.

اتفاقاً معتقدم تنوع مدارس نیاز است تا استعدادهای مختلف دانش‌آموزان شکوفا شود؛ یعنی تمام مدارس نباید به جنبه‌های آموزشی تأکید کنند بلکه باید مدارسی باشند که استعدادهای هنری، ورزشی و سایر استعدادهای دانش‌آموزان را شناسایی و بر آن تمرکز کنند و نمی‌توان تنوع را به‌طورکلی محکوم کرد.

س: با دوساعت حضور بازرس در مدرسه آن‌هم یک‌بار در سال چگونه می‌توان متوجه تخلفات مدرسه شد؟

فرشیدی: باید شماره تماس‌هایی اعلام شود که خانواده‌ها شکایات خود را اعلام کنند و اغلب خانواده‌ها در مباحث اخلاقی و تربیتی حساس هستند و تخلفات دراین‌باره را قطعاً گزارش خواهند داد؛ اما راهکار لازم برای مقابله با تخلفات پیش‌بینی‌نشده است و به یک شبکه قدرتمند متشکل از افراد کارشناس و مسلط نیاز است تا موارد گزارش‌شده از سوی خانواده‌ها را سریعاً بررسی کنند.

 

س: نظارت بر مدارسی که مؤسسان یا دانش‌آموزان آن‌ها افرادِ صاحب نفوذی هستند، چگونه ممکن است آیا آموزش‌وپرورش توان بازخواست برخی مدارس خاص را دارد؟

فرشیدی: اگر آموزش‌وپرورش به‌تنهایی توان نظارت بر مدارس صاحب نفوذ را ندارد باید از سایر بخش‌ها همچون مجلس همراهی بخواهد تا نظارت‌های دقیق و کارشناسی بر این مدارس اعمال شود.

از سوی دیگر از این نکته غافل نشویم که دولت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات آموزش‌وپرورش را حل کند و نمی‌توان گفت چون دولت نمی‌تواند از مدارس دولتی حمایت کند پس تمام مدارس باید در یک سطح باشند و هیچ مدرسه‌ای پیشرفت نکند. اگر بار دولت سبک شود فرصت می‌کند به مدارس دولتی پرداخته و به آن‌ها رسیدگی کند و باید از توانمندی معلمان در عرصه آموزش‌وپرورش استفاده کرد؛ از سوی دیگر با تخلفات و رانت‌های احتمالی نیز با قاطعیت برخورد شود.

 

س: شما معتقدید مدارس غیردولتی جنبه‌ای از مشارکت مردم در امور دولت هستند؛ اما هم‌اکنون برخی مدارس به بنگاه‌های اقتصادی تبدیل‌شده‌اند، همچنین برخی مسئولان آموزش‌وپرورش مجوز تأسیس مدرسه گرفته‌اند و این سؤال مطرح است مدرسه داری مسئولان تا چه اندازه منجر به استفاده از رانت می‌شود و تا چه اندازه مانع از اعمال نظارت‌های آموزش‌وپرورش بر مدرسه خواهد بود؟

فرشیدی: در بحث اعطای مجوز، یک فرمول عام وجود دارد و هر فردی که می‌خواهد مجوز بگیرد می‌تواند متقاضی شود و بنده زمانی که مجوز تأسیس مدرسه غیردولتی را گرفتم معلم بودم، همچنین بسیاری از فرهنگیان به‌عنوان یک معلم، مجوز تأسیس مدرسه غیردولتی دریافت کرده‌اند؛ گرفتن مجوز امتیاز نیست و با طی کردن سیر اداری می‌توان آن را دریافت کرد و حتی گلایه داریم که سخت‌گیری‌ها به لحاظ تعهدی و اخلاقی برای اعطای مجوز وجود ندارد.

بحث این است که مسئولان با دریافت مجوز تأسیس مدارس غیردولتی از برخی امکانات بهره‌مند می‌شوند که آن‌ها رانت محسوب می‌شود؛ یعنی فردی که مسئول است بتواند امکانات بیشتری را برای مدرسه خود فراهم کند و علاوه بر مجوز، امکاناتی نیز دریافت کند. اینکه فردی در مسند قدرت امکانات ویژه‌تر مانند زمین یا وام بگیرد رانت محسوب می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال فضای یک مدرسه دولتی را به مدرسه‌ای غیردولتی واگذار کرده‌اند که اقدام به تخریب مدرسه کرده و مجدد مدرسه غیردولتی ساخته‌اند.

هم‌اکنون مشکل نظارت در کل کشور از دستگاه‌های مختلف تا آموزش‌وپرورش وجود دارد و این معضل باید حل شود. بازرسی که برای نظارت به مدارس می‌رود باید کارشناس باشد و فردی که به کار وارد نیست برای این عرصه انتخاب نشود، همچنین نحوۀ شکایت مردم از مدارس متخلف اطلاع‌رسانی شود این شرایط باعث می‌شود، مدارس وقتی احساس کنند نظارت‌ها از سوی آموزش‌وپرورش جدی است خود را با قوانین تطبیق دهند.

اولویت در شرایط فعلی، مسائل تربیتی و پرورشی است. با توجه به محدودیت و ضعف‌های نظارتی باید اولویت‌ها مشخص شود و ابتدا تلاش شود بی‌دروپیکری مدارس غیردولتی در مباحث پرورشی و تربیتی رصد و با آن‌ها برخورد شود. بی‌توجهی به مسائل تربیتی و پرورشی باعث ایجاد مسائل و مشکلات اخلاقی می‌شود و دانش‌آموز به‌عنوان سرمایه اصلی کشور لطمه می‌بیند و خط قرمزهای کشور و آموزش‌وپرورش نیز لحاظ نمی‌شود.

خانواده‌ها خواستار مدارسی هستند که به لحاظ اخلاقی و تربیتی محیط امنی داشته باشند؛ بنابراین نظارت بر مسائل پرورشی باید با حساسیت دنبال شود.

 

 

منبع: شماره 86 نشریه اندیشه تربیت

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی با تبریک و تسلیت شهادت و فقدان دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ای و دفاعی جناب آقای محسن فخری‌زاده، بر مجازات قطعی عاملان و آمران این جنایت و همچنین لزوم پیگیری تلاش علمی و فنی این شهید تأکید کردند. متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است: بسم الله الرّحمن الرّحیم دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ئی و دفاعی کشور جناب آقای محسن فخری‌زاده به دست مزدوران جنایتکار و شقاوت‌پیشه به شهادت رسید. این عنصر علمی کم‌نظیر جان عزیز و گرانبها را به خاطر تلاشهای علمی بزرگ و ماندگار خود، در راه خدا مبذول داشت و مقام والای شهادت، پاداش الهی اوست. دو موضوع مهم را همه‌ی دست‌اندرکاران باید به جِدّ در دستور کار قرار دهند، نخست پیگیری این جنایت و مجازات قطعی عاملان و آمران آن، و دیگر پیگیری تلاش علمی و فنی شهید در همه‌ی بخشهائی که وی بدانها اشتغال داشت. اینجانب به خاندان مکرم او و به جامعه‌ی علمی کشور و به همکاران و شاگردان او در بخشهای گوناگون، شهادت او را تبریک و فقدان او را تسلیت میگویم و علو درجات او را از خداوند مسألت میکنم. سیّدعلی خامنه‌ای ۸ آذرماه ۹۹