دوشنبه 18 آذر 1398 در 09:12
23 3
دوشنبه 18 آذر 1398 در 09:12

تربیت در سایۀ مبارزۀ دائمی و خستگی‌ناپذیر

محمدتقی فخریان دبیر کانون مدارس اسلامی خراسان رضوی

بیانیۀ گام دوم یکی از مصادیق است که باید برای نهادینه شدن آن، هر مجموعه ای برای خود سهمی تعریف کند؛ سهم مدارس اسلامی خواندن، فهمیدن، ترویج کردن و عمل به تکلیف است

تربیت در سایۀ مبارزۀ دائمی و خستگی‌ناپذیر

ایمان - هجرت - جهاد

هم‌جواری مفاهیمی مانند هجرت و جهاد، در تعلیم و تربیت دینی و نیز تقدمِ هجرت و جهاد بیانگر این مهم است که تا هجرتی از وضعیت موجود صورت نگیرد رسیدن به وضعیت مطلوب میسر نخواهد شد. از این منظر می­توان به زندگی حضرت علی‌ابن ‌‌موسی‌الرضا(ع) توجه ویژه‌ای داشت. هجرت امام(ع) از مدینه به مرو سرآغاز یک تحول اجتماعی و تربیتی برای مخاطبان آن حضرت بوده و هست که از هر فرصت و موقعیت زمانی و مکانی برای انتقال مفاهیم کاربردی در حوزۀ تربیت استفاده نموده­اند و اگر با دقت در رفتارها و منش امام(ع) بنگریم به‌نوعی مبارزه برمی‌خوریم که به پیروان خود القا می­نماید که در هر موقعیتی قرارگرفته‌اید برای رسیدن به هدف­های متعالی باید تلاش کرد. این هجرت جهاد گونه درواقع مقدمه­ای برای مدیریت کردن مؤثر در بین شیعیان و ارادتمندان قلمداد می­شود؛ بنابراین مفاهیم هجرت و جهاد از اجزای اساسی زندگی مؤمنانه برشمرده می­شود و همان‌طور که در آیۀ شریفه «الَّذینَ آمَنوا وَ الَّذینَ هاجَروا وَ جاهَدوا» یادآور شده و این منش امام(ع) گویا به دلدادگان مکتبش می­آموزد که برای رسیدن به افق­های دوردست ناگزیر باید از آنچه هستیم به آنچه باید باشیم هجرت کنیم (مبارزه خستگی­ناپذیر).

 

تربیت فعال و حضور به هنگام

مبارزه و جهاد در سیرۀ معصومین(ع) به‌ویژه امام رضا­­(ع) انفعالی نیست بلکه تربیت مبتنی بر حضور فعال و به هنگام است که حضور حضرتش در مناظره­ها و گفت‌وگوهای علمی و عقیدتی و مرزبانی از کیان تشیع در برابر گرایش­های فکری و فلسفی و اندیشه‌ای وارداتی ناظر به همین موضوع است. همچنین حضور بجا و مؤثر استفاده از مناسبت­ها و اجتماع‌ها و مناسک دینی؛ مانند اقامۀ نماز عید فطر - که ارکان خلافت مأمون را متزلزل ساخت- از بهترین مصادیق تربیت فعال در مدیریت جهادی است. اکنون درمی‌یابیم که باید بااقتدار به امام(ع) چه بسیار شبهه­ها را از ساحت اندیشه متربیان خود برهانیم و چگونه از فرصت­های فراوان خلق‌شده برای تعالی مخاطب خود استفادۀ حداکثری را ببریم.

 

ولایتمداری رمز موفقیت

تأکید حضرت رضا­(ع) بر پیمودن مسیر توحید در پرتو ولایتمداری است؛ به‌عبارت‌دیگر تنها کسی می­تواند به جغرافیای توحید راه یابد که بر گذرنامۀ وجودش مهر تأیید ولایت خورده باشد؛ «شروطها وا من شروطها». حکمت پنهان در حدیث سلسله الذهب را می­توان این‌گونه بیان کرد که توحید به‌عنوان رمز وحدت، همگرایی، امنیت و خروج از بندگی طاغوت و شیطان در سایۀ اطاعت از ولایت حاصل می­شود؛ بنابراین برای رسیدن به وحدت ملی و تقابل با جبهۀ باطل نیز باید با عزم ملی به تحقق مطالبات و منویات مقام منبع ولایت بپردازیم تا افق روشن و امیدوارکنندۀ بیانیۀ گام دوم و رسیدن به تمدن نوین اسلامی برای زمینه­سازی ظهور حضرت مهدی­(عج) ظاهر و حاصل شود.

عصر حاضر تشابهات بسیاری با زمان و عصر امام(ع) دارد که می­طلبد معلمان، مدیران و متربیان به مسائل و شبهات و تهاجمات متنوع جبهۀ باطل آشنا شوند و این تهاجم پیچیده و تنوع فرهنگی ضمن توانمندسازی کادر مدیریتی مدارس اسلامی نسبت به روشنگری و شناخت دقیق از تبعیت به‌موقع از ولی‌فقیه نقش سازنده خود را ایفا می‌کند که خوشبختانه سبک مبارزاتی رهبر فرزانه انقلاب مصداقی روشن برای اطاعت کردن است. ما هرروز و هر زمان شاهد هستیم که رهبری از فرصت­های زمانی و مکانی برای انتقال مفاهیم جهاد دینی و تربیتی چگونه استفاده می­نمایند و افق پیشروی انقلابیون را برای بسترسازی ظهور چگونه ترسیم می­کنند. بیانیۀ گام دوم یکی از مصادیق است که باید برای نهادینه شدن آن، هر مجموعه­ای برای خود سهمی تعریف کند؛ سهم مدارس اسلامی خواندن، فهمیدن، ترویج کردن و عمل به تکلیف است با موقعیت­شناسی (ناگزیر باید از آنچه هستیم به آنچه باید باشیم هجرت کنیم).

 

رهبر فرزانه انقلاب:

«ما که نباید فقط به مرقد امام علی‌ابن ‌موسی‌الرضا(ع) اظهار ارادت کنیم او امام ماست. از زندگی او باید درس بگیریم. بدانید پیام زندگی پرماجرای علی‌ابن موسی‌الرضا­(ع) به ما عبارت است از مبارزه دائمی و خستگی‌ناپذیر.»

او به همراه حضرت قائم(عج) می‌آید

او به همراه حضرت قائم(عج) می‌آید

امام علی(ع) دربارۀ حضرت عیسی(ع) فرمودند: « نه مال و ثروتی داشت که او را به خود مشغول گرداند و نه طمعی که به خواری‏اش اندازد، مرکب او دو پایش بود و خدمتکارش دو دستش.» امام صادق(ع) فرمودند: «حضرت قائم به بیت‌المقدس بر می‌گردد و برای مردم در نماز، امامت می‌کند و چون روز جمعه نماز اقامه گردد، عیسی(ع) همراه هفتاد هزار فرشته نزول کند و او عمامه بر سر دارد و شمشیر آویخته، بر اسب سوار و حربه‌ای در دست دارد و چون به زمین نزول کند منادی فریاد بر کشد، ای گروه‌های مسلمانان، حق آمد و باطل از میان رفت.» رسول اکرم (ص) فرمودند: «عیسی(ع) بر گردنۀ کوهی به نام افیق نزول می‌کند و به بیت‌المقدس می‌آید در حالی‌که مردم آماده برای نماز صبح باشند، امام یعنی حضرت مهدی(عج) عقب می‌رود، عیسی(ع) او را به جلو می‌برد و در پشت سرش به آیین شریعت محمد(ص) نماز می‌خواند و می‌گوید: شما اهل‌بیت را هیچ‌کس مقدم نمی‌شود.» یکی از ویژگی‌های اخلاقی حضرت عیسی(ع)، زهد آن پیامبر بزرگ است. او همچون پیامبران دیگر خود را از تشریفات و زیبایی‌های دنیا و نعمت‌های رنگارنگش دور نگه می‌داشت و ابا داشت که کارهای خود را به عهدۀ دیگران واگذارد. در این‌باره، حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «بالشتش سنگ و لباسش خشن و غذایش ناگوار بود. خورشتش گرسنگی و چراغش در شب، ماه و سایبانش در روز، شرق و غرب زمین بود. میوه و سبزی‌اش، گیاهانی بود که در مناطق مختلف می‌رویید.» امام صادق(ع) فرمودند: «حضرت مسیح(ع) دائماً می‌گفت: در غیر یاد خدا، زیاد سخن نگویید؛ کسانی که زیاد حرف می‌زنند، دل‌هایشان دچار قساوت شده ولی خودشان نمی‌دانند.» حضرت رضا(ع) فرمودند: «مشتبه نشد امر کشته شدن و مردن احدی از پیغمبران و حجت‌های خدا بر مردم به غیر از عیسی‌بن‌مریم که او را زنده از زمین بالا بردند و روحش را در میان آسمان و زمین قبض کردند و چون به آسمان رسید حق تعالی روحش را به بدنش باز گردانید ...» امام صادق(ع) فرمودند: «حواریون کنار [حضرت] عیسی(ع) جمع شدند و عرض کردند ای آموزگار نیکی[ها] ما را هدایت فرما. پس آن حضرت فرمود: [حضرت] موسای کلیم‌الله به شما امر کرد که به خدای متعال قسم دروغ نخورید و من به شما امر می‏کنم که چه راست و چه دروغ، به خدای متعال قسم دروغ نخورید.» امام صادق(ع) فرمودند: «عیسى‌بن‌مریم[علیه السلام] به قریه ‏ای رسید که اهل آن و پرنده ‏ها و جاندارانش یک جا مرده بودند. فرمود: هان! اینها به خشم و عذاب (خدا) هلاک شده‏ اند و اگر به مرگ[طبیعی] و جدا جدا مرده بودند حتماً یکدیگر را به خاک می‏سپردند. حواریون عرض کردند: یا روح اللَّه از خدا بخواه اینها را براى ما زنده کند تا به ما بگویند کردارشان چه بوده (که باین عذاب گرفتار شده‏ اند) تا ما از آن دورى کنیم. پس [حضرت] عیسى [علیه السلام] از پروردگار خود خواست. پس از جانب فضا به او ندا شد: که آنان را صدا بزن. پس عیسى [علیه السلام] شب هنگام بر تپه‏ ای از زمین برآمد و فرمود: اى مردم این ده! یک تن از میان آنها پاسخ داد: بلى اى روح خدا و کلمۀ خدا! فرمود: واى بر شما کردار شما چه بود؟ در پاسخ عرض کرد: پرستش طاغوت و دوستى دنیا همراه با ترس اندک (از خدا) و آرزوى دور و دراز و غفلت در سرگرمى و بازى. [حضرت] عیسى [علیه السلام] فرمود: محبت شما به دنیا چگونه بود؟ عرض کرد: مانند دوستى کودک به مادرش که هر گاه به ما روی می آورد شاد و خرسند می‏ شدیم و چون از ما روی می گرداند گریان و غمناک می‏ شدیم‏. فرمود: پرستش شما از طاغوت چگونه بود؟ عرض کرد: گنهکاران را فرمانبرى داشتیم. فرمود: سر انجام کار شما به کجا کشید؟ عرض کرد: شبى را به خوشى به سر بردیم و بامدادان در هاویه افتادیم. فرمود هاویه چیست؟ عرض کرد: سجین است. فرمود: سجین چیست؟ عرض کرد: کوه‏ هایى از آتش گداخته است که تا روز قیامت بر ما فروزان است. فرمود: پس شما چه گفتید و به شما چه گفتند؟ عرض کرد: گفتیم: ما را به دنیا برگردانید تا در آن زهد ورزیم. به ما گفته شد: دروغ می‏گویید. فرمود: واى بر تو چه شد که جز تو کس دیگرى از این جمع با من سخن نگفت؟ عرض کرد: اى روح خدا! همۀ آنها با دهنه و لگام آتشین مهار شده‏ اند و به دست فرشتگان سخت‏گیر و تند‏خو گرفتارند و من در میان آنها به سر می‏بردم ولى از آنها نبودم تا آن هنگام که عذاب خدا آمد مرا هم با ایشان در برگرفت پس من به تار مویى بر لبۀ دوزخ آویزان هستم و نمی ‏دانم که آیا به رو در آن بیفتم و یا از آن رهایى بیابم. پس [حضرت] عیسى [علیه السلام] ، رو به حواریون کرده فرمود: اى دوستان خدا، خوردن نانى خشک با نمکى زبر و خوابیدن بر مزبله‏ ها خیری زیاد است در صورتى که با عافیت در دنیا و آخرت همراه باشد. امام صادق(ع)‏ از پدرش و او از پدرانشان نقل کرده که رسول خدا(ص) فرموده است: «روزى حضرت عیسى(ع) سر قبرى رسید که صاحبش در عذاب بود. سال بعد دوباره سر آن قبر آمد؛ اما دید که صاحبش در عذاب نیست. عرض کرد: خداوندا سال گذشته بر این قبر برخوردم دیدم صاحبش معذب است ولى‏ امسال که آمده ‏ام می بینم معذب نیست. علت این امر چیست؟ خداوند به حضرت عیسى وحى فرمود: اى روح‌ اللَّه! فرزند این شخص بالغ شده و راه صالح را گرفت و به یتیمى جا داد. این است که من به خاطر عمل فرزندش از گناه این شخص صرف‌نظر کردم‏.»

اطلاعیه کانون مدارس اسلامی به مناسبت شهادت سردار رشید اسلام حاج قاسم سلیمانی

اطلاعیه کانون مدارس اسلامی به مناسبت شهادت سردار رشید اسلام حاج قاسم سلیمانی