دوشنبه 25 فروردين 1399 در 18:53
23 3
دوشنبه 25 فروردين 1399 در 18:53

الفبای قصه نویسی

شرط رسیدن برای جذاب و مؤثر از کار در آمدن یک اثر هنری، آن است که هنرمند، تا خود به شدت تحت تاثیر موضوعی قرار نگیرد در صدد خلق اثری در آن باره بر نیاید

الفبای قصه نویسی

چه کسانی می­توانند هنرمند باشند؟
وارد شدن در هر رشته ­ای نیازمند وجود یک زمینه قبلی در شخص داوطلب است. پیش زمینه­ عالم هنر نیز به اعتقاد عده ­ای وجود «هوش» و «حساسیت» در شخصی است که می­خواهد به این وادی قدم بگذارد. یک مطالعه­ سطحی در زندگی هنرمندان اصیل و مشهور جهان نشان می­دهد که آنها از این دو ویژگی برخوردار بوده­ اند.
منظور از هوش، داشتن بهره­ هوشی بالاتر از متوسط و مقصود از حساسیت، داشتن آنتن­ های حسی قوی و تیزتر یک فرد نسبت به پیرامون خود در مقایسه با افراد دیگر است به طوری که فرد در قبال مسائل و اتفاقاتی که پیرامون او و جهان رخ می­دهد عکس­العمل­ هایی به مراتب عمیق­ تر و گسترده ­تر نشان می­دهد. در برابر حوادث مختلف بسته به نوع آن مانند بچه ­ها از شادی لبریز شود یا مانند زنان به سادگی اشک بریزد یا مانند افراد زود رنج و کم تحمل از عمق وجود خشمگین شود و از شدت خشم همه چیز را به هم بریزد.


هوش و احساس کامل دو عنصر لازم برای ورود به عرصه­ هنر است


وقتی مجموعه متناسبی از این دو عامل در شخصی جمع شد و با یک ذوق تربیت یافته هنری همراه شد، ما شاهد یک «هنرمند بالقوه» خواهیم بود، یعنی هنرمندی که تنها استعداد هنری دارد اما هنوز این استعداد به عرصه­ ظهور نرسیده است. برای بالفعل شدن این استعداد مطالعه، تحقیق وتمرین بسیار زیاد تا حد اشباع شدن در آن رشته خاص باید انجام گیرد تا فرد فوت و فن­ ها و چم و خم­ های آن رشته را به خوبی فرا بگیرد و کاملاً بر آن فنون مسلط و سوار شود.
برای قصه ­نویس شدن نیز باید مراحلی طی شود که از آن جمله خواندن هزاران داستان است. یعنی وقت گذاشتن و به قول قدیمی­ ها دود چراغ خوردن وشب بیداری­ ها و گذشتن از بسیاری از تفریحات و مشغولیت ­های دیگر.


برای قصه نویس شدن باید مراحلی طی شود که از آن جمله خواندن هزاران داستان است


در این راه میان­بر وجود ندارد باید تمام راه را رفت و آن هم پیاده تا به سر منزل مقصود رسید. تحمل این رنج­ها نه تنها در مراحل ابتدایی آن وجود دارد بلکه تا رسیدن به مرحله­ پختگی و کمال نیز باید ادامه یابد.
در باره رمان عظیم حدودا دوهزار صفحه­ ای «جنگ و صلح» اثر «لئو تولستوی» نوشته ­اند که او آن را هفت بار پاک نویس کرد. حال آنکه دنیا او را از نوابغ کم نظیر عالم ادبیات می­داند. «ارنست همینگوی» می­گوید داستان «پیرمرد و دریا» را بیش از دویست بار باز نویسی کرده است. غرض آنکه خوش باوری و ساده­ انگاری است که کسی گمان کند بدون کوشش و تلاش بسیار و تنها با داشتن ذوق و استعداد هنری می­تواند در این راه به جایی برسد و یک شبه ره صد ساله را بپیماید و به قله­ های موفقیت دست یابد. پس کار خود را با خواندن داستان­ های مختلف و برگزیده شروع می­کنیم.
از کجا آغاز کنیم؟
کسی که می­خواهد قصه ­نویس خوبی شود حتما باید از همان دوران کودکی قصه بخواند و خیلی زیاد هم بخواند. اما این تاکید نباید کسی را به اشتباه بیندازد که مطالعه چنین شخصی تنها باید به قصه محدود شود. موضوع کار قصه نویس انسان و زندگی است. انسان یک موجود چند بعدی است و در مسیر زندگی خود با کل هستی در ارتباط متقابل است.

پس نویسنده برای طرح درست ودقیق و کامل انسان در قصه­ هایش مجبور است به شناختی کامل از هستی، جهان، طبیعت، خود و سایر موجودات دست پیدا کند. او تاریخ و گذشته­ ای دارد و در این سیر تاریخی شکست­ ها و پیروزی­ هایی را پشت سر گذاشته، آزمایش ­ها و خطاهایی کرده، خام بوده و پخته شده تا به صورت امروزی در آمده است. پس لازم است نویسنده چیزی از تاریخ زندگی نوع انسان، تاریخ نژاد و کشورش و آداب و رسوم ملت خود بداند.
نویسنده برای طرح درست و دقیق و کامل انسان در قصه­ هایش مجبور است به شناختی کامل از هستی، جهان، طبیعت، خود و سایر موجودات دست پیدا کند.
از دیگر سو، انسان تنها بعد مادی و جسمانی ندارد و دارای جنبه ­ای عمیق­تر و پیچیده تر ـ که از آن به بخش روحی ومعنوی یاد می­ کنند ـ است و باید این جنبه را هم به خوبی شناخته و مطالعاتی نیز در این زمینه داشته باشد.
از جمله یک نویسنده باید در زمینه­ های مذهبی، سیاسی، اجتماعی، روان شناسی و مردم شناسی وغیره مطالعات عمیقی انجام دهد.
پس از طی این مراحل او باید با دید و زاویه ­ای جدید به پیرامون خود بنگرد و جنبه­ های جدیدی از موضوعات را کشف کند. او باید بتواند بر آفت بزرگ «عادت» و «روز مرگی» غلبه کند و هیچ چیز را عادی و معمولی تصور نکند بلکه به هر چیز و هر کس چنان نگاه کند که گویی اولین بار است آن را می­ بیند. آنگاه است که در میان همین جریان­ ها و پدیده ­های از نظر دیگران معمولی زندگی، چیزهایی را خواهد دید و کشف خواهد کرد که بقیه متوجه آنها نشده ­اند.
یکی از قصه­ نویسان مشهور می­ گوید:


آنچه را که انسان می­خواهد در قصه بیان کند، باید مدتی دراز و با دقت فراوان نگاه کند، تا بتواند جنبه­ ای از آن را پیدا کند که پیش از آن به وسیله هیچ کسی گفته نشده باشد

حرف آخر
لئو تولستوی، نویسنده­ شهیر روسی می­ گوید: «هنر، انتقال احساس تجربه شده است.»
یعنی در واقع، یک اثر هنری از زمانی شروع به آفریده شدن می­ کند که هنرمند در چار چوب یکی از قالب­ های هنری، دست به کار انتقال احساسی که خود پیشتر به ژرف­ترین شکل ممکن آن را تجربه کرده است، به مخاطبانش می ­شود.
اگر هنرمندی به شرح و وصف و تجسم چیزها و حس­ هایی که خود با آنها آشنایی عمیق و بی ­واسطه ندارد، بپردازد حاصل کارش نمی­تواند دارای اصالت هنری لازم باشد. به همین سبب نیز، اثر مخلوق او، تأثیری را که لازمه­ یک اثر هنری ارزشمند است برمخاطبانش نخواهد گذاشت.
بعد دیگر کار، به عشق و علاقه­ هنرمند به موضوع و عناصر کارش ارتباط پیدا می­ کند. به بیانی دیگر:


شرط رسیدن برای جذاب و مؤثر از کار در آمدن یک اثر هنری، آن است که هنرمند، تا خود به شدت تحت تاثیر موضوعی قرار نگیرد در صدد خلق اثری در آن باره بر نیاید
 

زیرا:
«ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش»


و سخن تنها آن زمان که از دل بر آید، بر دل می­نشیند.

هشتمین مظلوم

هشتمین مظلوم

ماه صفر به پایان می‌رسد. شهادت امام هشتم در آخرین روز این ماه، پایان دو ماه سوگورای است. از آغاز محرم، سرشک غم باریده‌ایم، تا عاشورا، اربعین، بیست‌وهشتم صفر و سرانجام روز شهادت حضرت رضا(ع). اینک جهان تشیع در سوگ غریب خراسان است، والامردی که در راه آرمان و برای کسب خشنودی حضرت حق، شکیبا و استوار، رضای الهی را به جان پذیرفت و رهروان طریق توحید را تا رسیدن بر قله‌های شرف و وادی رستگاری رهنمون شد. هشتمین مظلوم، عصارۀ ایمان و هدف، آمیزه‌ای از دانش و تقوا، عبادت و بینش، مبارزه و پایداری و اراده و همت بود. او، هر چند در اوج عزت و جلال، اما اسیر ظلم مأمون بود؛ آن‌گونه که گاهی از خدایش، مرگ می‌طلبید. آه از آن انگور مسموم، که رضای آل محمد علیهم السلام را به رضوان برد! وای از آن زهر جفا که امام جواد را یتیم کرد!

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

پیام رهبر انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌زاده

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی با تبریک و تسلیت شهادت و فقدان دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ای و دفاعی جناب آقای محسن فخری‌زاده، بر مجازات قطعی عاملان و آمران این جنایت و همچنین لزوم پیگیری تلاش علمی و فنی این شهید تأکید کردند. متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است: بسم الله الرّحمن الرّحیم دانشمند برجسته و ممتاز هسته‌ئی و دفاعی کشور جناب آقای محسن فخری‌زاده به دست مزدوران جنایتکار و شقاوت‌پیشه به شهادت رسید. این عنصر علمی کم‌نظیر جان عزیز و گرانبها را به خاطر تلاشهای علمی بزرگ و ماندگار خود، در راه خدا مبذول داشت و مقام والای شهادت، پاداش الهی اوست. دو موضوع مهم را همه‌ی دست‌اندرکاران باید به جِدّ در دستور کار قرار دهند، نخست پیگیری این جنایت و مجازات قطعی عاملان و آمران آن، و دیگر پیگیری تلاش علمی و فنی شهید در همه‌ی بخشهائی که وی بدانها اشتغال داشت. اینجانب به خاندان مکرم او و به جامعه‌ی علمی کشور و به همکاران و شاگردان او در بخشهای گوناگون، شهادت او را تبریک و فقدان او را تسلیت میگویم و علو درجات او را از خداوند مسألت میکنم. سیّدعلی خامنه‌ای ۸ آذرماه ۹۹