جمعه 29 فروردين 1399 در 18:47
23 3
جمعه 29 فروردين 1399 در 18:47

مدرسه مجازی و کارکردهای تربیتی

مهندس محمود فرشیدی

اینک که بحران کرونا شرایطی خاص پدید آورده است و دانش آموز و معلم امکان حضور فیزیکی در مدرسه را ندارند نمی توان آموزش و پرورش نسل آینده را متوقف ساخت اما معلم و دانش آموز می توانند با بهره گیری از فناوریهای رسانه ای با یکدیگر ارتباط برقرار و در فضای مجازی اهداف والای تعلیم و تربیت را پیگیری نمایند.

مدرسه مجازی و کارکردهای تربیتی

 از شهید سلیمانی نقل شده که در جمع ائمه جمعه گفته است تعریف واقعی مسجد بنا و ساختمان فیزیکی آن نیست بلکه هر کجا عده ای گرد هم‌ می آیند تا نماز برپای دارند و در برابر خداوند سر سجده بر زمین بگذارند آنجا مسجد است. این تعبیر را می توانیم در تعریف مدرسه از آن شهید بزرگوار به عاریت بگیریم و بگوییم مدرسه هر فرصت و موقعیتی است که در آن معلم و دانش آموز بتوانند با یکدیگر ارتباط علمی و تربیتی برقرار نمایند البته سند تحول بنیادین نیز بر محدود نبودن فرآیند تعلیم و تربیت به فضای کلاس و مدرسه تاکید دارد و ضرورت تنوع محیطهای یادگیری را توصیه می کند.                                   
اینک که بحران کرونا شرایطی خاص پدید آورده است و دانش آموز و معلم امکان حضور فیزیکی در مدرسه را ندارند نمی توان آموزش و پرورش نسل آینده را متوقف ساخت اما معلم و دانش آموز می توانند با بهره گیری از فناوریهای رسانه ای با یکدیگر ارتباط برقرار و در فضای مجازی اهداف والای تعلیم و تربیت را پیگیری نمایند.
البته در عکس العمل اولیه صدا و سیما آموزش دروس را برای دانش آموزان گسترش داد و در پی آن برخی مدارس هم از همکاران خود خواستند که با تدریس در فضای مجازی فعالیت آموزشی خود را ادامه دهند و حتی بعضا از همین طریق به صورت بر خط کلاس برگزار کنند و به سوالات دانش آموزان پاسخ دهند و حضور و غیاب نمایند وزارت آموزش و پرورش هم با راه اندازی شبکه ای تحت عنوان شاد تلاش کرده است برای شرایط جدید برنامه هایی را تدارک ببیند.
اما سوال اینجاست که آیا مسئولیت مدرسه و معلم محدود به همین آموزش حداقلی می شود یا آنکه در زمینه مسایل تربیتی و پرورشی هم می توان از فضای مجازی بهره برداری هایی کرد و فعالیتهایی را انجام داد خصوصا در شرایطی که گروهها و اقشار مختلف مردم بسیجی وار و جهادگرانه تلاش می کنند تا برای برون رفت از وضعیت دشوار کنونی هر کدام سهمی را بر عهده بگیرند در این اوضاع جامعه از معلم و مدرسه چه انتظاری دارد و آنها چه فعالیتهایی می توانند انجام دهند.
از آنجا که رسالت پیامبرگونه معلمی در محدوده زمان و مکان نمی گنجد و معلم واقعی حتی در دوران بازنشستگی نیز از پا نمی نشیند و تلاش می کند در حد توان برای ارتقای فرهنگ جامعه ایفای نقش نماید و این سخن شهید باهنر چراغ راه معلم است که می فرمود در تابستان مدرسه تعطیل می شود اما تربیت تعطیل بردار نیست و در عمل هم یکی از دغدغه های همیشگی معلمان فاصله افتادن بین دانش آموزان و درس و مدرسه در ایام تعطیلات نوروز و تابستان می باشد. اینک و در شرایط فعلی با استفاده از ابزارهای رسانه ای می توان برقراری یک "ارتباط" مستحکم و همیشگی بین دانش آموزان  و مدرسه و معلم را نظامند ساخت ارتباطی دو سویه پویا و روزآمد و ماندگار که حتی پس از شرایط دشوار کنونی نیز میتواند به عنوان یک پشتوانه استمرار یابد و حامی خانواده ها و دانش آموزان و جانشین معلم و مدرسه در غیر اوقات کلاس و مدرسه باشد و حتی بتواند آینده سازان کشور را در برابر آسیب های اجتماعی محافظت نماید.
نکته قابل توجه آن است که جامعه معلمان دارای پایگاه اجتماعی برجسته ای در میان خانواده ها می باشد چنانکه در نظرسنجی ها همواره در تراز یکی از معتمدترین اقشار شناخته شده است. همین سرمایه اجتماعی و اعتماد خانواده ها به معلم و مدرسه است که می تواند به عنوان ظرفیتی ارزشمند برای برنامه ریزی و نقش آفرینی معلم و مدرسه در ارتباط گیری با خانواده ها و دانش آموزان مورد بهره برداری قرار گیرد.                                                  
به عنوان مثال یکی از نیازهای اصلی و تاکیدات مسئولان در شرایط کنونی ضرورت ماندگاری مردم در خانه هایشان است و مدرسه به عنوان یک نهاد مرجع می‌ تواند با پیامهای خویش این ضرورت را گوشزد نماید و علاوه بر آن با ارائه برنامه های گوناگون درسی، ورزشی و پرورشی برای دانش آموزان و حتی خانواده ها به غنی سازی اوقات آنان کمک کند. روشن است که این برنامه ها در صورتی توسط دانش آموزان و اولیا عملیاتی می شود که اجرای انها هم توسط معلم و مدرسه پیگیری گردد و با توجه به همان اعتماد و محبوبیت خانواده ها اجازه این پیگیری ها را خواهند داد و رنجیده خاطر نخواهند شد.
دو موضوع مهم در ارایه برنامه به خانواده ها و دانش آموزان باید مورد توجه قرار گیرد:
موضوع نخست آنکه این برنامه ها باید به منظور دستیابی به اهداف متعالی تعلیم و تربیت باشد مثلا بسیج مردم ایران در جهت جهاد سلامت فرصت مناسبی فراهم اورده است تا دانش آموزان در عرصه تربیت اجتماعی درس ایثارگری و نوع دوستی بیاموزند و حتی به تناسب سن خویش در این جهاد مشارکت نمایند یا در عرصه زیستی ضرورت توجه به بهداشت و سلامت فردی و اجتماعی و حفظ محیط زیست را فرا بگیرند و به سهم خود تاثیرگذار باشند.
در عرصه اعتقادی هم نگرانی هایی که از شیوع کرونا پدید آمده بطور طبیعی فطرت تمامی انسانها را برای توسل بیشتر به سوی خالق هستی متوجه ساخته است و لذا می توان قلبهای پاک دانش آموزان را برای بهره گیری ازماه های شعبان و رمضان و دعابرای رفع گرفتاری تمام مردم جهان و خصوصا مردم ایران هدایت کرد مشابه اینگونه برنامه ها را می توان در عرصه های علمی  فرهنگی و هنری و اقتصادی و. .. پیش بینی کرد.                                 
اما موضوع دوم مشارکت محور بودن اینگونه برنامه هاست با توجه به آنکه در فعالیتهای پرورشی راهکار و قالب مشارکت حرف اول را می زند و در قالب مشارکت است که انگیزه دانش اموز تقویت و خلاقیت ها و استعدادهایش شکوفا می شود. بنابراین معلم و مدرسه باید تلاش کنند با طرح موضوعات و مسایل و گشودن میدان مشارکت و فعالیت دانش آموزان و در عین حال هدایت غیرمستقیم زمینه را برای حضور پرشور و نشاط نوجوانان و جوانان و حتی کودکان‌ فراهم‌ سازند. بویژه آنکه نسل آینده ساز کشور آشنایی و مهارت فوق العاده ای در زمینه سواد رسانه ای و فضای مجازی دارد و می توان خلاقیت ها و دستاوردهای آنان را برای بهره گیری دیگران منعکس ساخت.
اگر مدرسه و معلم بتوانند زمینه مشارکت و فعالیت تمامی دانش آموزان را براساس استعدادهای متفاوتشان به خدمت تعلیم و تربیت بگیرند پایگاه اطلاع رسانی مدرسه جذابیت خواهد یافت و مدرسه و معلم جایگاه مرجعیتی خود را در دنیای ارتباطات باز خواهد یافت.
 

 

خاطرۀ شهدا را در مقابل طوفان تبلیغات دشمن زنده نگهداریم

خاطرۀ شهدا را در مقابل طوفان تبلیغات دشمن زنده نگهداریم

دفاع مقدس با ستاره‌های درخشان شهدا جلوه‌نمایی می‌کند. ضمن گرامیداشت «هفتۀ دفاع مقدس»، وظیفۀ قدردانی از ایثارگران به‌ویژه شهیدان، فریضه‌ای عینی، تعینی و همیشگی است. بزرگداشت شهید یعنی اصالت بخشیدن به آن هدف‌ها و تشویق به آن عمل و تقدیس آن ایثار، تکریم شهیدان به آن است که این ملت هرگز در برابر سلطه‌گران مستکبر سرخم نکند. یاد شهیدان باید همیشه در فضای جامعه زنده باشد. زنده نگهداشتن یاد شهدای انقلاب باعث تداوم حرکت انقلاب است. شهیدان مظهر هدف، تلاش و تداوم هستند. ما در حقیقت، انقلاب، اسلام، قرآن، استقلال، آبرو و حیثیت را از برکت خون پاک شهدای عزیزمان داریم. خون شهیدان تضمین‌کنندۀ استقلال ملت و سربلندی اسلام است. نظام جمهوری اسلامی امروز امانت شهیدان است. خون شهدای انقلاب اسلامی به هدر نرفته است و آنها بودند که به قیمت خون خود، آبروی اسلام، قرآن، پیامبر و استقلال مملکت را حفظ کردند و حرکتی که آنها در این انقلاب از خود نشان دادند در طول تاریخ بی‌نظیر بوده است. چراغ راه آیندۀ ما شعار آزادگی و فداکاری شهدای ماست. با زبان و عملی خالصانه می‌گوییم: «شهدا! ما شما را فراموش نکرده‌ایم ... اصلاً مگر حماسه، شهادت، هویزه، طلائیه، بستان، صدای غرش توپ‌ها، حسین فهمیده‌ها و باکری‌ها، چمران‌ها، آوینی‌ها و ... فراموش شدنی هستند؟ شما در روح و باطن ما جای دارید. اندیشه و تفکر شما در روح و روان جامعۀ ایرانی جای دارد. یاد شما گرامی و راهتان پُررهرو باد.» سرداران دفاع مقدس، الگوی نسل آینده‌ساز انقلاب هستند؛ لذا سیرۀ نظری و عملی آن عزیزان فرا روی ماست که می‌بایست از آن بهره گرفت؛ از این رو، به‌منظورگرامیداشت یاد و خاطرۀ آن عزیزان در «هشت سال دفاع مقدس» و بهره‌برداری از اندیشۀ زلال آنان، بخشی از وصایا و گفته‌های تعدادی از سرداران شهید را تقدیم می‌داریم:

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

انالله و انا الیه راجعون  بسم الله الرّحمن الرّحیم درگذشت شخصیت فرهیخته، مجرب، متدین، انقلابی، مخلص والگوی عرصه تعلیم و تربیت که عمر گرانسنگ خود را در راه تربیت نسل آینده ساز هزینه نمود. دست اندرکاران کانون مدارس اسلامی کشور را اندوهگین،متاسف و متاثر ساخت.   لازم است این درگذشت را به جامعه فرهنگیان بالاخص همکاران مدارس اسلامی کشور، بیت شریف آن مرحوم و کلیه بازماندگان تسلیت عرض کنیم و از خداوند سبحان برای روح آن بزرگوار علو درجات و برای خانواده محترم به ویژه فرزندان آن عزیز که همچنان در سنگر تعلیم و تربیت فعالیت می نمایند صبرجزیل و طول عمر مسئلت می نماییم. روحش شاد و یادش گرامی باد  کانون مدارس اسلامی کشور