یکشنبه 08 تير 1399 در 12:14
23 3
یکشنبه 08 تير 1399 در 12:14

راهکار‌های موفقیت مشاور تحصیلی و تربیتی

نرگس کریم زاده

کیفیت بیان مسئله یا مشکل توسط مراجعه‌کننده می‌تواند متناسب با اوضاع روحی، روانی و رفتاری مراجعه‌کننده متفاوت باشد

راهکار‌های موفقیت مشاور تحصیلی و تربیتی

     با عنایت به اینکه عمل مشاوره از ابتدا تا انتها باید یک فرایند دقیق و مشخصی را طی نماید به نظر می‌رسد قلب تپنده آن از خود مشاور و پردازش روح و روان اوست.

     فراهم‌سازی اسباب تقویت روان، پرهیز از ایجاد آشفتگی، عبادت و دعا، استغفار و بندگی، درک هرچه ‌بهتر ایام خاص مانند رجب و شعبان و رمضان، تجزیه‌وتحلیل مسائل شخصی و یافتن راه‌حل‌های صحیح و منطقی برای هر یک از مشکلات فردی، تقویت روحیه خودسازی به‌طور مستمر، بهره‌گیری از سخنان استادان اخلاق و عالمان دینی حداقل هفته‌ای یک‌بار، کسب مهارت‌های خودآگاهی، ایجاد روحیه نقدپذیری برای درمان اختلالاتی مانند عجب و غرور، تکبر، حرص و سوءظن و غیره شرکت در آزمون‌ها و تست‌های خودشناسی برای دقت و واکاوی هر چه بیشتر درون، کسب آمادگی جسمی با ورزش و این کار از ملزومات مستمر مشاور به‌حساب می‌آید ضمن آنکه پرداختن به حرفه شریف مشاوره از ضروریات است و باید با نگاهی ژرف و عمیق اصول و فنون مشاوره را به‌روز رسانی نماید.

     آشنایی با فنون ارتباطی و روح و ساختار ارتباطات، مهم‌ترین اصل مشاوره برای به دست آوردن حس ارتباطی مراجع را تقویت می‌نماید. بحث ارتباطات (کلامی، غیرکلامی، دوگانه) از مباحث مهم و مفصل در بحث‌های مشاوره‌ای و تربیتی است و کتاب‌های فراوانی نیز در این زمینه تدوین‌شده که نیازمند مطالعه مشاوران محترم هست؛ زیرا با ایجاد ارتباط متقابل و دریافت مشکل، به تجزیه‌وتحلیل آن پرداخته سپس با شناسایی مشکل، به ارزیابی راه‌حل‌های ممکن و مناسب با اوضاع شخصی، روانی و رفتاری مراجعه‌کننده اهتمام می‌ورزند و با انتخاب راه‌حل‌های مناسب، در راستای حل مشکل مراجعه‌کننده، برنامه‌ای رفتاری و هدفمند تنظیم می‌نمایند. هنگام عمل مراجع کننده به این برنامه‌ها، نظارت را فراموش ننموده و همیشه بر روند اصلاح رفتار مراجع خود نظارت دارند ضمن آنکه باید بدانند، کیفیت بیان مسئله یا مشکل توسط مراجعه‌کننده می‌تواند متناسب با اوضاع روحی، روانی و رفتاری مراجعه‌کننده متفاوت باشد؛ که بعضی افراد تصریح به مشکل و بعضی با کتمان یا ابهام یا سکوت برخورد می‌نمایند و نحوه برخورد شخص مشاور با هر یک از این ۴ حالت بسیار مهم است:

  1. هنگامی‌که مراجع مشکل را به‌صراحت بیان می‌کند از شیوۀ هدایت‌کننده استفاده کنید؛ یعنی اینکه اگر قسمتی را که مشاور فکر می‌کند بزنگاه مشکل است، از او تقاضای تکرار کند، یا اگر جایی بحث، از سیر اصلی منحرف شد بحث را به مسیر اصلی برگرداند، یا اگر جایی نیاز به توضیح بیشتر داشت با لطایف‌الحیلی سعی کند تا مطلب را با روشنی بیشتری بیان کند و ... .
     
  2. هنگامی‌که مراجع اصرار بر کتمان دارد از شیوه بازدارنده استفاده کنید؛ مثلاً شما می‌توانید از تاریخچه مشکل سؤال کنید، یا حتی می‌توانید از تاریخچه زندگی شخصی مراجع (البته با دقت و ظرافت) سؤال کنید، یا اینکه با دلایل منطقی و قوی بر حضور مراجع اصلی اصرار کنید (در مواردی که مراجع از زبان دیگری سخن می‌گوید)، یا اینکه او را تشویق کنید به‌صراحت بیان یا او را از عدم صراحت در بیان مشکل بترسانید و عواقب خطرناک و وخیم این مشکل را برای او بازگو کنید.

 

  1. هنگامی‌که مراجع سعی در مبهم گویی دارد از شیوه آشکارسازی استفاده نمایید. مشاور با دقت، به واژگان و نکات کلیدی سخن مراجعه‌کننده توجه کند و از آن‌ها یادداشت‌برداری نماید یا گاهی خود مشاور، سخن مراجعه‌کننده را تکرار کند و از مراجعه‌کننده بخواهد که آیا درست فهمیده‌ام یا نه؟ و گاهی می‌تواند با موارد و مطالبی که در تقریب ذهن مشاور برای کشف مشکل مراجعه‌کننده مؤثر است گریز بزند؛ و حتی می‌تواند خود مشاور به مشکل تصریح کند و از مراجعه‌کننده اعتراف بگیرد که مشکل شما این است یا نه؟ البته توجه به علائم آشکار در گفتار و رفتار مراجع (مثل نحوه سخن گفتن، اضطراب، حرکت دست و چشم، نحوه نشستن و ...) و همچنین تشویق و بیم دهی مراجع کننده نیز برای آشکارسازی مهم است.

 

  1. هنگامی‌که مراجع سعی در سکوت دارد می‌توان از شیوه به حرف درآوردن مراجعه‌کننده استفاده کرد. البته این سکوت می‌تواند دلایلی داشته باشد مانند عدم ایجاد رابطه حسنه بین مشاور و مراجعه‌کننده، عدم رضایت از فرایند مشاوره، خستگی زیاد و ... که برای هرکدام راهکارهای مخصوص وجود دارد. در این‌گونه موارد می‌توان از شیوه به حرف درآوردن استفاده کرد و این می‌تواند با طرح سؤالات ابتدایی و روشن باشد یا حتی می‌تواند با درخواست نقاشی و تصویری باشد (چون در این حالت این‌گونه افراد آنچه را در ذهن دارند به تصویر می‌کشند) یا پیشنهاد ارائه گزارشی مکتوب از خود، یا توصیف چیزی (مثل بهار)، یا حتی تقاضای نوشتن انشایی در موضوع خاصی نماییم که در این صورت می‌توان مشکلات آن‌ها را از میان نوشته‌هایشان بیرون کشید. حتی بیان خاطرات هدایت‌کننده و جهت دهنده از خود توسط مشاور نیز می‌تواند در این زمینه به مشاور کمک کند. قدرت شنوندگی بالای مشاور و گوش دادن فعال هنگام گفت‌وگو با مراجع موجب انعکاس احساسات و محتوا، تماس چشمی و پرسش‌های مناسب می‌شود و مراجع باور می‌کند واقعاً به حرف‌هایش گوش‌داده می‌شود و این اتفاق مایه دلگرمی او است
    و این امور مانع، مشغولیت ذهنی مشاور و بی‌توجهی و حتی واقع‌بینی بیش‌ازحد، غرق شدن در مشکلات گوینده و همدردی نابجا با او، پیش‌داوری درباره شنیده‌ها یا بی‌نظمی در کلام و کاربرد نادرست کلمات نمی‌شود.

 

خاطرۀ شهدا را در مقابل طوفان تبلیغات دشمن زنده نگهداریم

خاطرۀ شهدا را در مقابل طوفان تبلیغات دشمن زنده نگهداریم

دفاع مقدس با ستاره‌های درخشان شهدا جلوه‌نمایی می‌کند. ضمن گرامیداشت «هفتۀ دفاع مقدس»، وظیفۀ قدردانی از ایثارگران به‌ویژه شهیدان، فریضه‌ای عینی، تعینی و همیشگی است. بزرگداشت شهید یعنی اصالت بخشیدن به آن هدف‌ها و تشویق به آن عمل و تقدیس آن ایثار، تکریم شهیدان به آن است که این ملت هرگز در برابر سلطه‌گران مستکبر سرخم نکند. یاد شهیدان باید همیشه در فضای جامعه زنده باشد. زنده نگهداشتن یاد شهدای انقلاب باعث تداوم حرکت انقلاب است. شهیدان مظهر هدف، تلاش و تداوم هستند. ما در حقیقت، انقلاب، اسلام، قرآن، استقلال، آبرو و حیثیت را از برکت خون پاک شهدای عزیزمان داریم. خون شهیدان تضمین‌کنندۀ استقلال ملت و سربلندی اسلام است. نظام جمهوری اسلامی امروز امانت شهیدان است. خون شهدای انقلاب اسلامی به هدر نرفته است و آنها بودند که به قیمت خون خود، آبروی اسلام، قرآن، پیامبر و استقلال مملکت را حفظ کردند و حرکتی که آنها در این انقلاب از خود نشان دادند در طول تاریخ بی‌نظیر بوده است. چراغ راه آیندۀ ما شعار آزادگی و فداکاری شهدای ماست. با زبان و عملی خالصانه می‌گوییم: «شهدا! ما شما را فراموش نکرده‌ایم ... اصلاً مگر حماسه، شهادت، هویزه، طلائیه، بستان، صدای غرش توپ‌ها، حسین فهمیده‌ها و باکری‌ها، چمران‌ها، آوینی‌ها و ... فراموش شدنی هستند؟ شما در روح و باطن ما جای دارید. اندیشه و تفکر شما در روح و روان جامعۀ ایرانی جای دارد. یاد شما گرامی و راهتان پُررهرو باد.» سرداران دفاع مقدس، الگوی نسل آینده‌ساز انقلاب هستند؛ لذا سیرۀ نظری و عملی آن عزیزان فرا روی ماست که می‌بایست از آن بهره گرفت؛ از این رو، به‌منظورگرامیداشت یاد و خاطرۀ آن عزیزان در «هشت سال دفاع مقدس» و بهره‌برداری از اندیشۀ زلال آنان، بخشی از وصایا و گفته‌های تعدادی از سرداران شهید را تقدیم می‌داریم:

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

درگذشت استاد محمد علی اعتضاد رضوی

انالله و انا الیه راجعون  بسم الله الرّحمن الرّحیم درگذشت شخصیت فرهیخته، مجرب، متدین، انقلابی، مخلص والگوی عرصه تعلیم و تربیت که عمر گرانسنگ خود را در راه تربیت نسل آینده ساز هزینه نمود. دست اندرکاران کانون مدارس اسلامی کشور را اندوهگین،متاسف و متاثر ساخت.   لازم است این درگذشت را به جامعه فرهنگیان بالاخص همکاران مدارس اسلامی کشور، بیت شریف آن مرحوم و کلیه بازماندگان تسلیت عرض کنیم و از خداوند سبحان برای روح آن بزرگوار علو درجات و برای خانواده محترم به ویژه فرزندان آن عزیز که همچنان در سنگر تعلیم و تربیت فعالیت می نمایند صبرجزیل و طول عمر مسئلت می نماییم. روحش شاد و یادش گرامی باد  کانون مدارس اسلامی کشور